: Ïðàêòè÷åñêî ïðèëîæåíèå íà ñòàòèñòè÷åñêè ìåòîäè  ( 64124 )

otk

  • Global Moderator
  • Sr. Member
  • *****
  • : 469
 ïúðâàòà ñòúïêà, ñ òðàíñôîðìèðàíåòî íà ìîäåëà ùå èìàìå çà öåë äà ïðåâúðíåì äèñêðåòíàòà çàâèñèìà ïðîìåíëèâà y â íåïðåêúñíàòà, êàòî ÿ îáâúðæåì ñ îïðåäåëåíà âåðîÿòíîñò äà ïðèåìà ñòîéíîñòèòå 0 èëè 1. Íåêà:
ñ p îçíà÷èì âåðîÿòíîñòòà y=1 (YES),
à ñ 1-p âåðîÿòíîñòòà y=0 (NO)

Ñ ïîìîùòà íà íÿêîè ìàòåìàòè÷åñêè ïðåîáðàçóâàíèÿ çàïèñâàìå ëîãèñòè÷íèÿ ìîäåë òàêà:

Ëÿâàòà ÷àñò íà ìîäåëà ñå íàðè÷à øàíñ (odds) è ïðåäñòàâëÿâà îòíîøåíèåòî íà áëàãîïðèÿòíèòå ñëó÷àè çà âúçíèêâàíå íà åäíî ñúáèòèå êúì íåáëàãîïðèÿòíèòå òàêèâà.

Ïðàâèì ïîçíàòàòà íè îò òåîðåòè÷íàòà ÷àñò ëîãàðèòìè÷íà òðàíñôîðìàöèÿ è ïîëó÷àâàìå:

Ëÿâàòà ÷àñò å ëîãàðèòúìúò îò øàíñà è ñå íàðè÷à îùå logit-ôóíêöèÿ, à äÿñíàòà ÷àñò, êàòî ÷å ëè å… íåùî ïîçíàòî. Äà, íåëèíåéíèÿò ëîãèñòè÷åí ìîäåë ñúùî ïðèòåæàâà â ñåáå ñè ñêðèòà ëèíåéíîñò, êîÿòî ñëåä íÿêîëêî ìàòåìàòè÷åñêè òðèêà "èçëåçå" íàÿâå. Öåëèÿò ïðîöåñ íà ïðåîáðàçóâàíå íà ìîäåëà (íÿêîè îïåðàöèè áÿõà ñïåñòåíè íà ÷èòàòåëèòå) å èçâåñòåí êàòî logit-òðàíñôîðìàöèÿ.

Êîåôèöèåíòèòå β0 è β1 â ãîðíîòî óðàâíåíèå èìàò àíàëîãè÷íà èíòåðïðåòàöèÿ, êàêòî ïðè ëèíåéíàòà ðåãðåñèÿ, ñ åäíà âàæíà ïîäðîáíîñò – îòíàñÿò çà ëîãàðèòúìà îò øàíñà, à íå çà íåçàâèñèìàòà ïðîìåíëèâà y. Íàïðèìåð, êîåôèöèåíòúò β1 ïîêàçâà ñ êîëêî ùå ñå èçìåíè ëîãàðèòúìúò îò øàíñà ïðè åäèíèöà èçìåíåíèå íà õ. Ìîæåì äà çàïèøåì òîâà òàêà:
,
êúäåòî OR ñå íàðè÷à îòíîøåíèå íà øàíñà (odds ratio).

Âúâ âòîðàòà ñòúïêà ùå èìàìå çà öåë äà íàìåðèì îöåíêèòå íà ðåãðåñèîííèòå êîåôèöèåíòè. Òóê îáà÷å íè ÷àêà îùå åäíà òðóäíîñò, êîÿòî òðÿáâà äà ïðåîäîëååì.
Çà ñúæàëåíèå, óñòàíîâåíàòà ïî-ðàíî „ñêðèòà” ëèíåéíîñò â ìîäåëà íå å äîñòàòú÷íà ïðåäïîñòàâêà äà èçïîëçâàìå íàøèÿ ôàâîðèò ÌÍÌÊ ïî íà÷èíà, ïî êîéòî ãî ïðàâèõìå äîñåãà, çàùîòî êàêòî âå÷å ñïîìåíàõìå íå ñà èçïúëíåíè èçèñêâàíèÿòà çà íåãîâîòî ïðèëîæåíèå. Çàòîâà ùå ïðèáåãíåì äî èçïîëçâàíåòî íà åäèí äðóã ìàòåìàòè÷åñêè ìåòîä – ìåòîäúò íà ìàêñèìàëíîòî ïðàâäîïîäîáèå (ÌÌÏ), ñ ïîìîùòà íà êîéòî â êîìáèíàöèÿ ñúñ ñïåöèàëíè èòåðàöèîííè ïðîöåäóðè ùå èç÷èñëèì îöåíêèòå íà êîåôèöèåíòèòå, çà êîèòî ò. íàð. ôóíêöèÿ íà ïðàâäîïîäîáèåòî (L) èìà ìàêñèìóì:


Ôóíêöèÿòà íà ïðàâäîïîäîáèåòî èìà ñëåäíèÿ âèä:

„Ï”-òî îòïðåä å âúâåäåíî çà ïî-êðàòêî èçïèñâàíå íà ôîðìóëàòà è òðÿáâà äà ñå òúëêóâà êàòî ïðîèçâåäåíèå.

Ñëåäâàò ðåäèöà ìàòåìàòè÷åñêè îïåðàöèè, ïðè êîèòî ôóíêöèÿòà ñå ëîãàðèòìóâà è äèôåðåíöèðà ñïðÿìî êîåôèöèåíòèòå, ïîëó÷åíèòå èçðàçè ñå ïðèðàâíÿâàò íà íóëà çà äà ñå íàìåðè ìàêñèìóìà è ïîäîáíî íà ëèíåéíàòà ðåãðåñèÿ ñå ïîëó÷àâà ñèñòåìà óðàâíåíèÿ, çà ÷èåòî ðåøåíèå îáà÷å ñå ïðèáÿãâà äî èçïîëçâàíåòî íà ÷èñëåíè ìåòîäè. Ùå ïðåñêî÷èì âñè÷êî òîâà, çàùîòî èçëèçà èçâúí ñêðîìíèòå öåëè íà íàñòîÿùîòî ïèñàíèå. Íî àêî çàãúðáèì ìàòåìàòèêàòà è ãî êàæåì ñ äóìè ïðîñòè, ïðèíöèïúò íà ìàêñèìàëíîòî ïðàâäîïîäîáèå îòðàçÿâà ðàöèîíàëíîòî äîïóñêàíå, ÷å â ïðèðîäàòà ñå ðåàëèçèðàò ñúáèòèÿòà, êîèòî ñà íàé-âåðîÿòíè. Ïîâå÷å èíôîðìàöèÿ çà ìåòîäà ëþáîçíàòåëíèòå ìîãàò äà íàìåðÿò â ñïåöèàëèçèðàíàòà ëèòåðàòóðà, à íèå ùå ñå äîâåðèì èçöÿëî íà ñîôòóåðà ïðè ðåøàâàíåòî íà íàøàòà çàäà÷à.

Ñëåä ïðèëàãàíåòî íà èòåðàöèîííà ïðîöåäóðà ïî quasi-Newton àëãîðèòúì, ñîôòóåðúò èçïëþ ñëåäíèòå ñòîéíîñòè çà ðåãðåñèîííèòå êîåôèöèåíòè:
β0 = 15.0430
β1 = –0.2322.

Âðúùàìå ñå íàçàä â íàïðàâåíèòå ïðåîáðàçóâàíèÿ è ïîëó÷àâàìå:
,
êúäåòî
p (ñ êîëèáêà) å îöåíåíàòà âåðîÿòíîñò çàâèñèìàòà ïðîìåíëèâà äà ïðèåìå ñòîéíîñò 1, ò.å. äà èìàìå ïîâðåäåí óïëúòíèòåë. Òàçè âåðîÿòíîñò âå÷å ñå èçðàçÿâà ñ íåïðåêúñíàòà âåëè÷èíà è ìîæå äà ïðèåìà âñÿêàêâè ñòîéíîñòè â èíòåðâàëà ìåæäó 0 è 1.

Çàìåñòâàìå â ãîðíàòà ôîðìóëà èç÷èñëåíèòå ñòîéíîñòè çà îöåíêèòå íà êîåôèöèåíòèòå è ïîëó÷àâàìå îêîí÷àòåëíèÿ àíàëèòè÷åí èçðàç íà íàøèÿ ëîãèñòè÷åí ðåãðåñèîíåí ìîäåë:


Ãðàôè÷åñêè ìîäåëúò ïðåäñòàâëÿâà åäíà S-îáðàçíà êðèâà, àñèìïòîòè÷íî êëîíÿùà â äâàòà ñè êðàÿ êúì ñòîéíîñòèòå 0 è 1. Çàáåëåæåòå, ÷å çíàêúò „ìèíóñ” ïðåä β1 îáðúùà S-à, êîåòî òðÿáâà äà íè ïîêàæå, ÷å òúðñåíàòà îò íàñ âðúçêà ìåæäó òåìïåðàòóðàòà è âåðîÿòíîñòòà çà ïîâðåäà áè áèëà îáðàòíà: ñ íàìàëÿâàíå íà òåìïåðàòóðàòà, âåðîÿòíîñòòà çà ïîâðåäà ùå ñå óâåëè÷àâà.


Íî ïîíåæå ñìå ïðèëåæíè èçñëåäîâàòåëè, íÿìà äà ñïðåì äî òóê, à ùå íàïðàâèì íÿêîè ïðîâåðêè íà íàøèÿ ìîäåë...

...ùå íàïðàâèì, àìà ñëåäâàùèÿ ïúò.
« : 09/09/2009, 22:49 otk »

otk

  • Global Moderator
  • Sr. Member
  • *****
  • : 469
à) ïðîâåðêà íà çíà÷èìîñòòà íà ðåãðåñèîííèÿ êîåôèöèåíò β1.

Çà öåëòà èçäèãàìå ïîçíàòèòå íè õèïîòåçè:
H0: β1 = 0
H1: β1 ≠ 0

Wald-òåñò (Abracham Wald, 1902-1950)
Ñòàòèñòèêàòà
 

ïðè ãîëÿì áðîé íàáëþäåíèÿ ñëåäâà íîðìàëíîòî ðàçïðåäåëåíèå

Àêî |W| ≥ z[1-α/2], îòõâúðëÿìå íóëåâàòà õèïîòåçà â ïîëçà íà àëòåðíàòèâíàòà.

Çàáåëåæêà:  íÿêîè ñîôòóåðíè ïàêåòè, çà öåëèòå íà òîçè òåñò ñå èçïîëçâà W2-ñòàòèñòèêàòà, êîÿòî ñëåäâà χ2-ðàçïðåäåëåíèåòî (÷åòå ñå „õè-êâàäðàò”) ñ k=m-1 ñòåïåíè íà ñâîáîäà, êúäåòî m å áðîÿò íà ïàðàìåòðèòå (êîåôèöèåíòèòå) íà ìîäåëà.

Ùå ïðîïóñíåì êàê ñå èç÷èñëÿâà àñèìïòîòè÷íàòà ñòàíäàðòíà ãðåøêà íà îöåíêàòà SEβ1, çàùîòî ñå èçïîëçâàò òåõíèêè îò ìàòðè÷íîòî ñìÿòàíå è ùå âçåìåì ñòîéíîñòòà íàãîòîâî îò ñîôòóåðà (0.1082). Ïîëó÷àâàìå:

W = |–0.2322/0.1082| = 2.15 > 1.96[1-0.05/2]

Àêî âçåìåì ïðåäâèä ãîðíàòà çàáåëåæêà è èçïîëçâàìå W2-ñòàòèñòèêàòà, ïîëó÷àâàìå:

W2 = (–0.2322/0.1082)2 = 4.61 > 3.84[0.05; 1]


Ñïîðåä íÿêîè ñòàòèñòèöè (Hauck, Donner, Agresti è äð.), òîçè òåñò íå å äîñòàòú÷íî íàäåæäåí ïðè ìàëúê îáåì äàííè (íèå èìàìå ñàìî 23 ñëó÷àÿ) è çà ïðåäïî÷èòàíå å âìåñòî íåãî äà ñå èçïîëçâà

LR-òåñò (îò Likelihood Ratio)
Ñòàòèñòèêàòà
 

ñëåäâà χ2-ðàçïðåäåëåíèåòî ñ k=m-1 ñòåïåíè íà ñâîáîäà.

L0 è L1 ñà ìàêñèìàëíèòå ñòîéíîñòè íà ôóíêöèÿòà íà ïðàâäîïîäîáèåòî, èç÷èñëåíè ñúîòâåòíî çà ìîäåë ñúäúðæàù ñàìî êîåôèöèåíòà β0 (íóëåâ ìîäåë) è çà ìîäåë ñúäúðæàù è äâàòà ðåãðåñèîííè êîåôèöèåíòà (ïúëåí ìîäåë), ò.å. ïðàâè ñå åäèí âèä ïðîâåðêà äàëè èçïóñêàíåòî íà β1, âîäè äî íÿêàêâî çíà÷èìî ðàçëè÷èå â ñòîéíîñòòà íà òàçè ôóíêöèÿ. Êîëêîòî ïî-çíà÷èì å òåñòâàíèÿ êîåôèöèåíò, òîëêîâà ïî-ãîëÿìà áè òðÿáâàëî äà áúäå òàçè ðàçëèêà.

Àêî LR ≥ χ2[α, k], îòõâúðëÿìå íóëåâàòà õèïîòåçà â ïîëçà íà àëòåðíàòèâíàòà

Ñîôòóåðúò èçïëþ ñëåäíèòå ñòîéíîñòè çà ëîãàðèòìèòå íà L0 è L1:
ln(L0) = –14.1335
ln(L1) = –10.1576.

Çàìåñòâàìå âúâ ôîðìóëàòà è ïîëó÷àâàìå:
LR = –2(–14.1335 – (–10.1576)) = 7.952

LR = 7.952 > 3.84[0.05, 1]

Ðåçóëòàòèòå è îò äâàòà òåñòà ïîêàçàõà, ÷å íÿìàìå îñíîâàíèå äà ïðèåìåì íóëåâàòà õèïîòåçà çà âÿðíà è çà òîâà ÿ îòõâúðëÿìå â ïîëçà íà àëòåðíàòèâíàòà: êîåôèöèåíòúò β1 å ðàçëè÷åí îò íóëà. Ñúîòâåòíèÿò 95% äîâåðèòåëåí èíòåðâàë å (-0.4443 … -0.0201) è íå âêëþ÷âà 0!

Ñëåäîâàòåëíî, ìîæåì äà íàïðàâèì èçâîäà, ÷å ñúùåñòâóâà ñòàòèñòè÷åñêè çíà÷èìà âðúçêà ìåæäó òåìïåðàòóðàòà è âåðîÿòíîñòòà çà ïîâðåäà.


b) ïðîâåðêà çà àäåêâàòíîñò ÷ðåç òåñò íà Hosmer-Lemeshow – íà ëþáîçíàòåëíèòå îñòàâÿì ñàìè äà ðàçó÷àò òîçè òåñò, êîéòî ñúùî ìîæå äà ïîìîãíå äà ñå óñòàíîâè äîêîëêî åäèí ëîãèñòè÷åí ðåãðåñèîíåí ìîäåë îïèñâà äîáðå èçñëåäâàíàòà çàâèñèìîñò. Íàé-îáùî êàçàíî, äàííèòå ñå ïðåîáðàçóâàò, êàòî ñå ãðóïèðàò â u = 6…10 èíòåðâàëà ñ ïîäîáíè êàòî ñòîéíîñò îöåíåíè ïî ìîäåëà âåðîÿòíîñòè (p) è ïðèáëèçèòåëíî åäíàêúâ áðîé ñëó÷àè âúâ âñåêè èíòåðâàë. Ñúîòâåòíèòå õèïîòåçè ñà:

H0: ìîäåëúò å àäåêâàòåí, ò.å. îïèñâà äîáðå èçñëåäâàíàòà çàâèñèìîñò;
H1: ìîäåëúò íå å àäåêâàòåí

Ñòàòèñòèêàòà, ðåçóëòàò îò òîçè òåñò ñëåäâà χ2-ðàçïðåäåëåíèåòî ñ k=u-p ñòåïåíè íà ñâîáîäà.
Àêî HL ≤ χ2[α, k], ïðèåìàìå íóëåâàòà õèïîòåçà.

Òåñòúò íå å ïîäõîäÿù ïðè ìàëúê îáåìè äàííè, êîåòî â íàøèÿ ñëó÷àé íàìàëÿâà äîâåðèåòî êúì ðåçóëòàòà, íî... êàêâî äà ñå ïðàâè, äàííèòå â àíàëèçà ñà êàòî ïàðèòå â æèâîòà – íèêîãà íå ñòèãàò. Ïîâå÷åòî ïàêåòè çà ñòàòèñòè÷åñêà îáðàáîòêà ïðèòåæàâàò ôóíêöèîíàëíîñò çà òîçè òåñò, çàòîâà ùå ñå âúçïîëçâàìå íàãîòîâî îò âúçìîæíîñòèòå íà ñîôòóåðà, êîéòî ïðè çàäàäåíè 6 ãðóïèðàùè èíòåðâàëà èç÷èñëè:
HL = 5.30 < 9.49[0.05, 4]

Ñëåäîâàòåëíî, âúç îñíîâà íà íàëè÷íèòå äàííè ìîæåì äà íàïðàâèì èçâîäà, ÷å ìîäåëúò å àäåêâàòåí.


c) ïðîâåðêà íà ïðåäñêàçâàùàòà ñïîñîáíîñò íà ìîäåëà:

- ÷ðåç ò.íàð. êëàñèôèêàöèîííà òàáëèöà – êàêâî ïðåäñòàâëÿâà òÿ, ùå âèäèì ìàëêî ïî-íàäîëó;
- ñ ïîìîùòà íà ò.íàð. ROC-êðèâè (Receiver Operating characteristic) - çà òÿõ - â ñïåöèàëèçèðàíàòà ëèòåðàòóðà.


d) ãðàôè÷åí àíàëèç íà îñòàòúöèòå – çà ñúæàëåíèå, ïîçíàòèÿò íè èíñòðóìåíò çà áúðçà îöåíêà íà àäåêâàòíîñòòà íà ðåãðåñèîííèÿ ìîäåë ÷ðåç àíàëèç íà äèàãðàìèòå íà îñòàòúöèòå, íÿìà äà íè å îò ãîëÿìà ïîëçà ïðè ëîãèñòè÷íàòà ðåãðåñèÿ ñ äâîè÷íè íåðåïëèêèðàíè äàííè, êàêúâòî å íàøèÿò ñëó÷àé. Ïîðàäè ôàêòà, ÷å íåçàâèñèìàòà ïðîìåíëèâà y ïðèåìà ñàìî äâå ñòîéíîñòè (0 è 1), îñòàòúöèòå ùe ïðîÿâÿâÿò òåíäåíöèÿ äà ñå ïîäðåäÿò îêîëî äâå óñïîðåäíè ëèíèèè, êîåòî ïðàâè äèàãðàìèòå èì íå òîëêîâà èíôîðìàòèâíè.
« : 11/08/2014, 02:25 otk »

otk

  • Global Moderator
  • Sr. Member
  • *****
  • : 469
È òàêà, ñëåä êàòî äîêàçàõìå íàëè÷èåòî íà ñòàòèñòè÷åñêè çíà÷èìà âðúçêà ìåæäó òåìïåðàòóðàòà è âåðîÿòíîñòòà çà ïîâðåäà, âðåìå å íàé-ïîñëå äà ïóñíåì â óïîòðåáà íàøèÿ ðåãðåñèîíåí ìîäåë. Íåêà â àíàëèòè÷íèÿ èçðàç íà ìîäåëà çàìåñòèì x ñ òðè ðàçëè÷íè ñòîéíîñòè îò òåìïåðàòóðíèÿ èíòåðâàë, ïðè êîèòî ñà îñúùåñòâÿâàíè ïîëåòèòå íà ñîâàëêèòå. Ïîëó÷àâàìå ñëåäíèòå ðåçóëòàòè:

ïðè x=81 –> p=0.0226
ïðè x=65 –> p=0.4876
ïðè x=53 –> p=0.9392

Óìíîæàâàéêè ðåçóëòàòèòå õ100 (çà äà ïîëó÷èì ïðîöåíòè), âèæäàìå êàê âåðîÿòíîñòòà çà ïîâðåäà îò îêîëî 2% ïðè ãîðíàòà ãðàíèöà íà èíòåðâàëà (81°F), íàðàñòâà íà îêîëî 50% â ñðåäàòà (65°F) è äîñòèãà ïî÷òè 94% çà äîëíàòà ãðàíèöà íà èíòåðâàëà (53°F).

Ñòðÿñêàùè ñòîéíîñòè, íàëè?!

Åòî è âñè÷êè ðåçóëòàòè òàêà, êàêòî ñîôòóåðà àâòîìàòè÷íî èç÷èñëè:
 


Ìîæåì äà ñúñòàâèì åäíà êëàñèôèêàöèîííà òàáëèöà, çà êîÿòî ñòàíà äóìà ïî-íàãîðå. Òÿ ïðåäñòàâëÿâà òàáëèöà ñ äâà ðåäà è äâå êîëîíè, â êîèòî ñà íàíåñåíè ñúîòâåòíî íàáëþäàâàíèòå ñòîéíîñòè (y) è îöåíåíèòå ïî ìîäåëà ñòîéíîñòè (p) íà íåçàâèñèìàòà ïðîìåíëèâà. ×ðåç ñðàâíåíèå íà íàáëþäàâàíè è ïðåäñêàçàíè ñòîéíîñòè, ëåñíî ìîæåì äà óñòàíîâèì äîêîëêî äîáðå ñå å ñïðàâèë íàøèÿ ëîãèñòè÷åí ðåãðåñèîíåí ìîäåë ñ „ïîçíàâàíåòî”. Òúé êàòî, êàêòî âå÷å ñïîìåíàõìå y å äèñêðåòíà âåëè÷èíà ïðèåìàùà ñàìî äâå ñòîéíîñòè 0 è 1, à p å íåïðåêúñíàòà âåëè÷èíà, ïðèåìàùà âñÿêàêâè ñòîéíîñòè â èíòåðâàëà ìåæäó 0 è 1, âèäíî å, ÷å çà ïðÿêî ñðàâíåíèå ìåæäó äâåòå è äóìà íå ìîæå äà ñòàâà. Çàòîâà ïðè ñúñòàâÿíåòî íà òàáëèöàòà ñîôòóåðúò èçïîëçâà ñëåäíèÿ òðèê:
- àêî èç÷èñëåíîòî ïî ìîäåëà p≤0.5 –> ïðèåìà, ÷å å ðàâíî íà 0;
- àêî èç÷èñëåíîòî ïî ìîäåëà p>0.5 –> ïðèåìà, ÷å å ðàâíî íà 1.

Åòî è ñàìàòà òàáëè÷êà:
 


Âèæäà ñå, ÷å ìîäåëúò å ïðåäñêàçàë íà 100% âñè÷êèòå 16 ïîëåòà áåç ïîâðåäà è ìàëêî íàä 57%, ò.å. 4 îò 7-òå ïîëåòà ñ ïîâðåäà. Íà òåçè äâå ñòîéíîñòè ìîæå äà ñå ãëåäà êàòî íà âåðîÿòíîñòè çà êîðåêòíî ïðåäñêàçâàíå íà ïîçèòèâíî (0) è íåãàòèâíî (1) ñúáèòèå. Îáùèÿò ïðîöåíò íà êîðåêòíî ïðåäñêàçàíèòå ñòîéíîñòè å ïî÷òè 87% ((16+4)/23).

Çàáåëåæêà: Êëàñèôèêàöèîííèòå òàáëèöè ñà èíòóèòèâíè è ëåñíè çà ïîñòðîÿâàíå, íî ðåçóëòàòèòå òðÿáâà äà ñå òúëêóâàò âíèìàòåëíî, çàùîòî ñèëíî çàâèñÿò îò ðàçïðåäåëåíèåòî íà ñòîéíîñòèòå 0 è 1 âúòðå â òàáëèöàòà. Ñðåäíàòà ñòîéíîñò 0.5, èçïîëçâàíà êàòî êðèòåðèé çà êëàñèôèêàöèÿ íå âúâ âñè÷êè ñëó÷àè å ïîäõîäÿùà. Ïîäõîäúò íå å óíèâåðñàëåí è íå äàâà çàäîâîëèòåëíè ðåçóëòàòè, êîãàòî ñúùåñòâóâà çíà÷èòåëíà ðàçëèêà ìåæäó çàãóáèòå îò íåêîðåêòíî ïðåäñêàçâàíå íà ïîçèòèâíîòî è íåãàòèâíîòî ñúáèòèÿ. Òîçè äèñáàëàíñ ìîæå äî èçâåñòíà ñòåïåí äà áúäå „ðåãóëèðàí”, êàòî çà êðèòåðèé ñå ïðèåìå ïî-ìàëêà èëè ñúîòâåòíî ïî-ãîëÿìà ñòîéíîñò îò 0.5.



Íåêà ñåãà ïðîäúëæèì íàòàòúê, êàòî ñå îïèòàìå äà íàïðàâèì åäíà ïðîãíîçà. Ïîñòàâÿéêè ñå íà ìÿñòîòî íà ìåíèäæúð, êîéòî òðÿáâà äà âçåìå ðåøåíèå çà èçëèòàíå íà ñîâàëêàòà, èíòåðåñ çà íàñ ïðåäñòàâëÿâà êàêâà âåðîÿòíîñò çà ïîâðåäà ùå äàäå ëîãèñòè÷íèÿ ìîäåë çà îíàçè ìðàçîâèòà óòðèí íà 28.01.1986. Ìåòåîðîëîçèòå íà NASA ñà î÷àêâàëè òåìïåðàòóðàòà äà ñïàäíå äî ñòîéíîñòè îêîëî 28-30°F, íî òúé êàòî íèå ñå äâèæèì ñëåä ñúáèòèÿòà, ìîæåì äà ñè ïîçâîëèì ëóêñà äà çàìåñòèì â íàøèÿ ðåãðåñèîíåí ìîäåë òî÷íàòà ñòîéíîñò íà òåìïåðàòóðàòà, ðåãèñòðèðàíà â ìîìåíòà íà ñòàðòà íà ñîâàëêàòà:

ïðè x=31 –> p=0.9996

99.96% – òîâà ïðàêòè÷åñêè å 100%-îâ ðèñê çà ïîâðåäà!

Çàáåëåæêà: Òóê å ìÿñòîòî äà óòî÷íèì, ÷å òåçè ñòîéíîñòè ïîêàçâàò ñàìî è åäèíñòâåíî âåðîÿòíîñòòà çà ïîâðåäà íà ïîíå åäèí îò íàáëþäàâàíèòå óïëúòíèòåëíè ïðúñòåíè íà äâàòà òâúðäîãîðèâíè óñêîðèòåëÿ, à íå èçîáùî âåðîÿòíîñòòà çà êàòàñòðîôà íà ñîâàëêàòà! Ïîñëåäíîòî å ïðåäìåò íà äîïúëíèòåëåí àíàëèç.

Ñúùåñòâóâà îáà÷å åäèí ïðîáëåì ñ íÿêîè îò òåçè ðåçóëòàòè. Íàïðèìåð, ïðåäâèæäàíèÿòà çà òåìïåðàòóðè îò 53°F äî îêîëî 65°F ñà ñâúðçàíè ñúñ çíà÷èòåëíà íåîïðåäåëåíîñò. Íà ñëåäâàùàòà êàðòèíêà ñ äâå ïóíêòèðàíè ëèíèè å ïîêàçàí 90% äîâåðèòåëåí èíòåðâàë çà ìîäåëà.
 

Âèæäàìå êîëêî øèðîê å òîçè èíòåðâàë, îñîáåíî çà ìàëêèòå ñòîéíîñòè íà x. Òîâà ñå äúëæè íà ìàëêèÿ áðîé íàáëþäåíèÿ – 23 ñëó÷àÿ, îò êîèòî ñàìî â 7 ñà óñòàíîâåíè ïîâðåäè. 4 îò òåçè 7 ïîâðåäè ñå íàìèðàò ìåæäó 53 è 65°F è ñà åäèíñòâåíèòå äàííè çà òîçè èíòåðâàë. Âñè÷êè îñòàíàëè äàííè ñà çà òåìïåðàòóðè íàä 65°F è êàêòî ñå âèæäà îò äèàãðàìàòà, ñëåä òàçè ñòîéíîñò äîâåðèòåëíèÿò èíòåðâàë ñå ñòåñíÿâà çíà÷èòåëíî.

Íàïðèìåð, èç÷èñëåíàòà ïðè òåìïåðàòóðà 53°F âåðîÿòíîñò îò 94% å âñúùíîñò ñàìî åäíà îöåíêà, åäíî ïðèáëèæåíèå êúì èñòèíñêàòà ñòîéíîñò, êîÿòî âåðîÿòíî ñå íàìèðà íÿêúäå â èíòåðâàëà 48…99.6%. Îò ãëåäíà òî÷êà íà àíàëèç íà ðèñêà, èíòåðåñ ïðåäñòàâëÿâà äîëíàòà ãðàíèöà íà äîâåðèòåëíèÿ èíòåðâàë, êîÿòî å ïî÷òè äâà ïúòè ïî-ìàëêà îò îöåíåíàòà âåðîÿòíîñò. Òîãàâà ìîæåì äà ôîðìóëèðàìå òîçè ðåçóëòàò òàêà: ïðè òåìïåðàòóðà 53°F, ìîæåì äà î÷àêâàìå ðèñê çà ïîâðåäà íå ïî-ìàëúê îò 48%.

Ïî-ïîäîáåí íà÷èí ñòîÿò íåùàòà è ñ èç÷èñëåíàòà ïðè òåìïåðàòóðà 31°F ïðîãíîçíà âåðîÿòíîñò îò 99.96%. Ìîæå áè ñè ñïîìíÿòå, ÷å íÿêîëêî ïúòè îáðúùàõ âíèìàíèå íà ãîëåìèÿ ðèñê, ñ êîéòî ÷åñòî ñà ñâúðçàíè åêñòðàïîëàöèèòå íà ðåãðåñèîííèòå ìîäåëè, îñîáåíî àêî ñå òúðñÿò ïðîãíîçè çà ñòîéíîñòè íà íåçàâèñèìàòà ïðîìåíëèâà äàëå÷ èçâúí èíòåðâàëà íà èçâåñòíèòå íè ñòîéíîñòè îò åêñïåðèìåíòà. Òóê èìàìå òî÷íî åäèí òàêúâ òèïè÷åí ñëó÷àé – ïðîãíîçíàòà ñòîéíîñò å çà òåìïåðàòóðà 31°F, à íàé-áëèçêàòà òàêàâà, ïðè êîÿòî å èçëèòàëà ñîâàëêà å 53°F. Äèñòàíöèÿòà å çíà÷èòåëíà è ñúðàçìåðíà ñ öåëèÿ èíòåðâàë íà èçâåñòíèòå íè ñòîéíîñòè çà õ. 90%-èÿ ïðîãíîçåí èíòåðâàë ñúùî å øèðîê è å îöåíÿâàí ðàçëè÷íî, â çàâèñèìîñò îò ïðèëàãàíèÿ ïîäõîä: 50…100% ïðè èçïîëçâàíå íà bootstrap èç÷èñëèòåëíè ïðîöåäóðè (Dalal è äð.) è äîðè 33…100%, ïðè Bayesian Model Averaging ïîäõîä (Draper).



Ìîæåì äà íàïðàâèì è íÿêîè äîïúëíèòåëíè ïðåñìÿòàíèÿ, êàòî èçïîëçâàìå ôîðìóëèòå çà èç÷èñëåíèå íà øàíñà. Çàìåñòâàéêè ñòîéíîñòòà íà êîåôèöèåíòà β1, óñòàíîâÿâàìå, ÷å âñÿêî óâåëè÷åíèå íà òåìïåðàòóðàòà ñ 1°, íàìàëÿâà øàíñà çà âúçíèêâàíå íà ïîâðåäà ñ ôàêòîðà å-0.2322 = 0.7928 (95%CI = 0.6413 … 0.9801). Ñ äðóãè äóìè, ñàìî åäèí ãðàäóñ òîïëèíà â ïîâå÷å è øàíñúò çà âúçíèêâàíå íà ïîâðåäà íàìàëÿâà ñ ïî÷òè 21%! Ìîæå äà ñå êàæå è îáðàòíîòî – åäèí ãðàäóñ ñòóä â ïîâå÷å, óâåëè÷àâà øàíñà çà âúçíèêâàíå íà ïîâðåäà ñ 1/å-0.2322 = 1.2614.
Àêî ïðè 81°F øàíñúò å ïðèáëèçèòåëíî 1:43 â ïîëçà íà áëàãîïðèÿòíîòî ñúáèòèå, ò.å. 43 ïúòè ïî-ïðàâäîïîäîáíî å äà ñå ðåàëèçèðà ïîëåò áåç íèòî åäíà ïîâðåäà â óïëúòíèòåëíèòå ïðúñòåíè, òî ïðè 65°F å îêîëî 1:1, à ïðè 53°F ñå îáðúùà äðàìàòè÷íî íà îêîëî 15:1 â ïîçà íà íåáëàãîïðèÿòíîòî ñúáèòèå, ò.å. 15 ïúòè ïî-ïðàâäîïîäîáíî å äà ñå ðåàëèçèðà ïîëåò, ïî âðåìå íà êîéòî ïîíå åäèí îò íàáëþäàâàíèòå óïëúòíèòåëíè ïðúñòåíè ùå áúäå ïîâðåäåí îò èçòè÷àùèòå ïîêðàé íåãî ãîðåùè ãàçîâå.
« : 18/09/2009, 23:03 otk »

otk

  • Global Moderator
  • Sr. Member
  • *****
  • : 469
Çàäà÷àòà å ðåøåíà. À ñåãà íàêúäå?

È òàêà, ñ ïîìîùòà íà ëîãèñòè÷íèÿ ðåãðåñèîíåí ìîäåë óñòàíîâèõìå ñòàòèñòè÷åñêè çíà÷èìà îáðàòíà êîðåëàöèîííà âðúçêà ìåæäó òåìïåðàòóðàòà è âåðîÿòíîñòòà çà ïîâðåäà – ñ íàìàëÿâàíå íà òåìïåðàòóðàòà, âåðîÿòíîñòòà ñå óâåëè÷àâà. Ïðè òåìïåðàòóðà îêîëî 65°F, âåðîÿòíîñòòà äà ñå ïîâðåäè ïîíå åäèí îò íàáëþäàâàíèòå óïëúòíèòåëíè ïðúñòåíè íà ñîâàëêàòà ïðåõâúðëÿ 0.5 („ôèôòè-ôèôòè”) è äîñòèãà ïî÷òè 1 â ïðîãíîçàòà çà 31°F. Ñòèãíàõìå è äî çàêëþ÷åíèåòî, ÷å âúç îñíîâà íà íàëè÷íèòå äàííè å íåâúçìîæíî ïðåäâàðèòåëíî äà óçíàåì ñ äîñòàòú÷íà ïðåöèçíîñò êàêâà áè áèëà èñòèíñêàòà ñòîéíîñò íà âåðîÿòíîñòòà çà ïîâðåäà ïðè òåçè 31°F. Èç÷èñëåíèòå ïî ìîäåëà âåðîÿòíîñòè â îáõâàòà íà íèñêèòå òåìïåðàòóðè (êîèòî âñúùíîñò ïðåäñòàâëÿâàò íàé-ãîëÿì èíòåðåñ çà íàñ), ñà ñâúðçàíè ñúñ çíà÷èòåëíà íåîïðåäåëåíîñò, ïðàâåùà ãè íà ïðúâ ïîãëåä áåçïîëåçíè îò ïðàêòè÷åñêà ãëåäíà òî÷êà.

À äàëè å òàêà íàèñòèíà?

Âñúùíîñò, çàùî ñå èíòåðåñóâàìå òîëêîâà îò òåçè 99.96% ïðè 31°F, êîãàòî äîðè è çà ãðàíè÷íàòà ñòîéíîñò îò 53°F, êîÿòî å èçïúëíÿâàëà ðîëÿòà íà íåùî êàòî íåîôèöèàëåí ñòàíäàðò â NASA çà ìèíèìàëíî äîïóñòèìà òåìïåðàòóðà íà èçñòðåëâàíå íà ñîâàëêèòå, èìàìå îöåíåíà âåðîÿòíîñò îò 94%?
À àêî ñìå îïòèìèñòè è âìåñòî îöåíåíàòà âåðîÿòíîñò, âçåìåì ïðåäâèä îöåíåíàòà íåîïðåäåëåíîñò, ò.å. äîëíàòà ãðàíèöà íà äîâåðèòåëíèÿ è-ë, ñúãëàñíî êîÿòî ïðè 53°F ìîæåì äà î÷àêâàìå ðèñê çà ïîâðåäà íå ïî-ìàëúê îò 48%?
Ìíîãî èëè ìàëêî ñà òåçè 99%, 94%, 48% èëè äîðè 10% âåðîÿòíîñò çà ïîâðåäà, êîãàòî ñòàâà âúïðîñ çà ÷îâåøêè æèâîòè?
Íÿêàê ñè ëîãè÷íî ñëåä òåçè âúïðîñè ñå ïðîìúêâà è ñúìíåíèåòî äàëè âñè÷êèòå òåçè ïðîöåíòè, êîèòî èç÷èñëèõìå ñ ïîìîùòà íà ëîãèñòè÷íèÿ ìîäåë íå ñà ñúäúðæàëè â ñåáå ñè åäèí íåïðèåìëèâî âèñîê ðèñê ïðè òîãàâàøíèòå îáñòîÿòåëñòâà?

Çà ñúæàëåíèå ñòàòèñòèêàòà íå å â ñúñòîÿíèå äà äàäå îòãîâîð íà ïîäîáíè âúïðîñè. Íå é å è òîâà ðàáîòàòà – òÿ èçèãðà ñâîÿòà îñíîâíà ðîëÿ ïðè ðàçêðèâàíåòî íà âðúçêàòà ìåæäó òåìïåðàòóðà è âåðîÿòíîñò çà ïîâðåäà. Äîêàçâàíåòî íà ñòàòèñòè÷åñêàòà çíà÷èìîñò íà âðúçêàòà å îíàçè ìèãàùà ÷åðâåíà ëàìïè÷êà, êîÿòî ïðåäóïðåæäàâà: “Âíèìàíèå! Òåìïåðàòóðàòà å çíà÷èì ôàêòîð çà êà÷åñòâåíîòî óïëúòíÿâàíå ìåæäó ñåêöèèòå íà ðàêåòíèÿ óñêîðèòåë!
Îò äðóãà ñòðàíà, îïèòúò íè äà ñå äîáåðåì äî ïî-ïðåöèçíè âåðîÿòíîñòíè îöåíêè çà íÿêîè òåìïåðàòóðè, âêëþ÷èòåëíî è ÷ðåç åêñòðàïîëèðàíå íà ìîäåëà íå äàäå óáåäèòåëåí ðåçóëòàò ïîðàäè çíà÷èòåëíàòà íåîïðåäåëåíîñò íà ðåçóëòàòèòå. Òàçè íåîïðåäåëåíîñò îáà÷å å îùå åäíà ìèãàùà ÷åðâåíà ëàìïè÷êà, êîÿòî ïðåäóïðåæäàâà: “Âíèìàíèå! Êà÷åñòâîòî íà ïðîöåñà íà óïëúòíÿâàíå å ñèëíî íåïðåäñêàçóåìî ïðè íèñêè òåìïåðàòóðè!”

Îò òóê íàòàòúê ðåøåíèåòî å íà õîðàòà. Êàêâî å òî – íà âñè÷êè íè å èçâåñòíî.

Î÷åðòàâà ñå òåçàòà, ÷å ðåøåíèåòî çà ñòàðò íà ñîâàëêàòà ïðè òîãàâàøíèòå îáñòîÿòåëñòâà, âñúùíîñò å áèëî åäíî ðåøåíèå „íà òúìíî”, ñâúðçàíî ñ íåïðèåìëèâî âèñîêî íèâî íà ðèñê. Çàùîòî àêî åäíî âèñîêî-ðèñêîâî ðåøåíèå åâåíòóàëíî ìîæå äà áúäå îïðàâäàíî â óñëîâèÿòà íà íÿêàêâè íåïðåäâèäèìè ôîðñìàæîðíè îáñòîÿòåëñòâà, ñúùîòî íå ìîæå äà ñå òâúðäè, êîãàòî ñòàâà âúïðîñ çà ïðåäâàðèòåëíî ïëàíèðàíè äåéíîñòè, íå ìàëêà ÷àñò îò êîèòî ìîãàò äà ñå êâàëèôèöèðàò äîðè êàòî ðóòèííè – êúì îíçè ìîìåíò, ïðîãðàìàòà „Êîñìè÷åñêà ñîâàëêà” å èìàëà âå÷å 5-ãîäèøíà èñòîðèÿ ñ 24 îñúùåñòâåíè ïîëåòà, áåç äà ñå áðîÿò òåñòîâèòå òàêèâà.

Ïîâðåäàòà íà âúïðîñíèòå óïëúòíèòåëíè „Î”-ïðúñòåíè å ñàìî åäèí îò ôàêòîðèòå âëèÿåùè âúðõó ðèñêà îò êàòàñòðîôà íà ñîâàëêàòà, êîÿòî áè äîâåëà äî çàãóáà íà ÷îâåøêè æèâîò, íî êàêòî âèäÿõìå – òâúðäå âàæåí ôàêòîð. Çà ñúæàëåíèå, äúëãî âðåìå ïðåíåáðåãâàí íåîñíîâàòåëíî.
« : 18/09/2009, 22:53 otk »

otk

  • Global Moderator
  • Sr. Member
  • *****
  • : 469
Ïîçâîëèõ ñè äà îòäåëÿ ïîâå÷å âðåìå çà òîçè ïðèìåð, çàùîòî ñúäúðæà â ñåáå ñè ìíîãî ïîâå÷å îò ñóõà è ñêó÷íà ñòàòèñòèêà. Ñëó÷àÿò ñúñ ñîâàëêàòà „×àëàíäæúð” ñå èçó÷àâà â ðåäèöà óíèâåðñèòåòè è êîëåæè ïî ñâåòà. Ïîóêèòå, êîèòî ìîãàò äà ñå èçâëåêàò îò íåãî ñà ïðèëîæèìè â ðàçëè÷íè îáëàñòè íà ïîçíàíèåòî. Ïîðàäè òåçè ïðè÷èíè ïðèñúñòâà â ó÷åáíèòå ïëàíîâå íà òàêèâà äèñöèïëèíè êàòî: ïðèëîæíà ñòàòèñòèêà; óïðàâëåíèå è îöåíêà íà ðèñêà; èíæåíåðíè èçñëåäâàíèÿ; èíæåíåðíà è áèçíåñ åòèêà; óïðàâëåíèå íà êà÷åñòâîòî; îðãàíèçàöèîííà êóëòóðà è ïîâåäåíèå; îðãàíèçàöèîíåí ìåíèäæìúíò è äð. È òúé êàòî âñÿêà îò òÿõ àêöåíòèðà âúðõó ðàçëè÷íè àñïåêòè, â çàêëþ÷åíèå îòíîâî ùå ñå âúðíåì êúì ïðè÷èíèòå çà êàòàñòðîôàòà, ïðå÷óïåíè ïðåç ïðèçìàòà íà íÿêîëêî ãëåäíè òî÷êè.

Ïîçèöèÿòà íà ìåíèäæúðèòå å, ÷å èíæåíåðèòå íå ñà èì áèëè äîñòàòú÷íî ïîëåçíè ïðè âçåìàíåòî íà ðåøåíèåòî, çàùîòî íå ñà ïðåäîñòàâèëè óáåäèòåëíè äàííè4) â ïîëçà íà ïðåïîðúêàòà çà îòëàãàíå íà ñòàðòà íà ñîâàëêàòà.

Äèàìåòðàëíà å ïîçèöèÿòà íà èíæåíåðèòå. Ñïîðåä òÿõ, ìåíèäæúðèòå ñà äåéñòâàëè òâúðäå ñàìîóâåðåíî6), êàòî ñà âçåëè ðåøåíèå áåç äà èìàò íóæíàòà êîìïåòåíòíîñò. Ïðåíåáðåãâàéêè ïðåïîðúêèòå íà èíæåíåðíèÿ åêèï ñà ïîåëè èçëèøíî âèñîê ðèñê è îñâåí òîâà ñà ñå ïîääàëè íà âúíøåí íàòèñê7). Êàêâîòî å çàâèñåëî îò èíæåíåðèòå, òå ñà ãî íàïðàâèëè8) â ðàìêèòå íà ñâîèòå ïðàâîìîùèÿ – óñòàíîâèëè ñà è ñâîåâðåìåííî ñà äîêëàäâàëè çà íàëè÷èåòî íà êðèòè÷åí çà ñèãóðíîñòòà äåôåêò â êîíñòðóêöèÿòà íà ñîâàëêàòà.

Ñòàòèñòèöèòå íèêîãà íå ïðîïóñêàò âúçìîæíîñòòà äà ðàçìàõàò ïîó÷èòåëíî íÿêîÿ îò ïîêàçàíèòå â ïðèìåðà äèàãðàìè è ñìåëî äà îáîáùÿò: „Ïîãëåäíåòå òàçè äèàãðàìà – òÿ ìîæåøå äà ñïàñè ñåäåì ÷îâåøêè æèâîòà!” Çà ñòàòèñòèöèòå ðèñêúò çà òàçè êàòàñòðîôà áè áèë çíà÷èìî ïî-ìàëúê, àêî è èíæåíåðè è ìåíèäæúðè ñà áèëè îáó÷àâàíè ïî-äîáðå â ïðèëàãàíåòî íà ñòàòèñòè÷åñêèòå ìåòîäè.

Ñîöèîëîçèòå ïðèòåæàâàò ñïîñîáíîñòòà äà íàäçúðòàò îòâúä ÷åðóïêàòà íà èíäèâèäà, ïîñòàâÿéêè ãî â ïðåäåëèòå íà íÿêàêâà îáùíîñòíà ôîðìàöèÿ. Çàòîâà, ðàçáèðàåìî ïðåäñòàâÿò åäíà ïî-øèðîêà ãëåäíà òî÷êà âúðõó òîçè ïðîáëåì. Çà ñîöèîëîçèòå, òåõíè÷åñêèòå íåóäà÷è ñà ñàìî âúðõúò íà àéñáåðãà, à èñòèíñêèòå ïðè÷èíè çà êàòàñòðîôàòà ñå êîðåíÿò äúëáîêî â èñòîðèÿòà è îðãàíèçàöèîííàòà êóëòóðà íà NASA. Åòî íÿêîè îò òÿõ:
– äîïóñêàíå íà ñåðèîçíè êîìïðîìèñè ñúñ ñèãóðíîñòòà, çà äà ñå ñïå÷åëè îäîáðåíèåòî è ôèíàíñèðàíåòî íà ïðîãðàìàòà „Êîñìè÷åñêà ñîâàëêà”;
– ëèïñà íà èíòåãðèðàí ïîäõîä â óïðàâëåíèåòî íà ðàçëè÷íèòå åòàïè è åëåìåíòè íà ïðîãðàìàòà;
– ÷åñòî ñìåíÿùè ñå ïðèîðèòåòè ïðè îñúùåñòâÿâàíåòî íà ïîëèòèêàòà íà îðãàíèçàöèÿòà;
– ðàç÷èòàíå ïîâå÷å íà ìèíàëè óñïåõè (ïðîãðàìàòà „Àïîëî”), âìåñòî ïðèëàãàíå íà ïðèíöèïèòå çà äîáðà èíæåíåðíà ïðàêòèêà;
– îðãàíèçàöèîííè áàðèåðè, âúçïðåïÿòñòâàùè åôåêòèâíàòà êîìóíèêàöèÿ âúòðå â îðãàíèçàöèÿòà;
– ñèëíî âëèÿíèå íà íåôîðìàëíèòå âðúçêè â ïðîöåñà íà âçåìàíå íà ðåøåíèÿ è äð.

Âñè÷êè òåçè ïðîöåñè, íå ñàìî âúòðå â îðãàíèçàöèÿòà, íî è â íåéíîòî âçàèìîäåéñòâèå ñ îêîëíàòà ñðåäà, ñúçäàâàò åäíî èçìàìíî è îïàñíî óñòîé÷èâî âúâ âðåìåòî óñåùàíå çà ñèãóðíîñò, êîåòî 17 ãîäèíè ñëåä êàòàñòðîôàòà ñ „×àëàíäæúð”, â äîêëàäà ðàçñëåäâàù åäíà äðóãà êàòàñòðîôà, òàçè íà ñîâàëêàòà „Êîëóìáèÿ”, ùå áúäå íàðå÷åíî „ðàçáèòà êóëòóðà çà ñèãóðíîñò”9).




Íî... ñòèãà òîëêîâà ñêó÷íà ñòàòèñòèêà, òðàãè÷íè êàòàñòðîôè è òåæêè åòè÷íè äèëåìè – ñòàíà êúñíî è å âðåìå çà ñúí. Àç îòèâàì äà ñïÿ, íî ïðåäè òîâà ùå óñïîêîÿ èçòîùåíàòà ñè îò ïèñàíå äóøà ñ ìàëêî “êîñìè÷åñêà” ìóçèêà – “Ñðåùè”-òå 10) íà Æàí-Ìèøåë.
« : 18/09/2009, 23:00 otk »

otk

  • Global Moderator
  • Sr. Member
  • *****
  • : 469
Áåëåæêè êúì âòîðè ïðèìåð

0) Âñúùíîñò, ñïåöèàëèñòèòå ãîâîðÿò çà disintegration (ðàçïàäàíå) íà ñîâàëêàòà. Âçðèâ, â êëàñè÷åñêîòî ðàçáèðàíå íà òåðìèíà íå å èìàëî, çàùîòî íå å ðåãèñòðèðàíà äåòîíàöèÿ.

1) Îò íàä 4% â ñðåäàòà íà ìèíàëèÿ âåê, áþäæåòúò íà NASA íåïðåêúñíàòî ñå îðÿçâà è â íà÷àëîòî íà òîçè âåê å ñïàäíàë ïîä 1%. Ïëàíîâåòå ñà äî êðàÿ íà 2010 ãîäèíà, çà êîãàòî ñà ïëàíèðàíè ïîñëåäíèòå ìèñèè íà ñîâàëêè, ïðîãðàìàòà Space Shuttle äà áúäå ïðåêðàòåíà, à â áúäåùå äà ñå ðàç÷èòà íà ñ÷èòàíèòå çà îòíîñèòåëíî ïî-åâòèíè è ïî-íàäåæäíè êîñìè÷åñêè êîðàáè ñúñ ñïóñêàåì àïàðàò (êàïñóëà) – òåõíîëîãèÿ ïîçíàòà îùå îò ïðîãðàìàòà Apollo, íî ïîäëåæàùà íà óñúâúðøåíñòâàíå. Ïî ìíåíèÿ íà åêñïåðòè îáà÷å, ðåàëèçàöèÿòà íà òîçè ïðîåêò å â òâúðäå ðàíåí åòàï è âåðîÿòíî íÿìà äà áúäå ãîòîâà ïðåäè 2015 ã.
Ïîñëåäíèÿò çà ñåãà ïîëåò íà ñîâàëêà áåøå îñúùåñòâåí ñúâñåì ñêîðî – íà 31.07.2009 ã. „Èíäåâúð” ñå ïðèçåìè óñïåøíî íà êîñìè÷åñêèÿ öåíòúð „Êåíåäè” âúâ Ôëîðèäà, ñëåä 15-äíåâíà ìèñèÿ ïî èçïúëíåíèåòî íà äîãîâîðè çà äîñòàâêà íà îáîðóäâàíå íà Ìåæäóíàðîäíàòà êîñìè÷åñêà ñòàíöèÿ. Ñòàðòúò íà ñîâàëêàòà áåøå îòëàãàí ïåò ïúòè ïîðàäè òå÷îâå íà ãîðèâî è ëîøè ìåòåîðîëîãè÷íè óñëîâèÿ.
Ìåæäóâðåìåííî, äîêàòî çàâúðøâàõ ïèñàíèåòî ñè, îùå åäíà ñîâàëêà ïðèêëþ÷è óñïåøíî ñâîÿòà ìèñèÿ. Íà 11.09.2009 ã., íà ïîëèãîíà â Êàëèôîðíèÿ óñïåøíî ñå ïðèçåìè "Äèñêàâàðè" - òðåòàòà (è íàé-ñòàðà ñëåä êàòàñòðîôèðàëèòå "×àëàíäæúð " è "Êîëóìáèÿ") ñîâàëêà îò ôëîòà íà NASA.

2) Âñúùíîñò, âåðîÿòíî ñòàâà âúïðîñ çà òåìïåðàòóðàòà íà ñàìîòî ñúåäèíåíèå, à íå îêîëíàòà, íî çà öåëèòå íà íàñòîÿùèÿ àíàëèç, òîâà íå å îò ãîëÿìî çíà÷åíèå.

3) Ïî-êúñíî ñå ïîÿâÿâàò è äðóãè ïóáëèêàöèè ïî ñëó÷àÿ ×àëàíäæúð (Lavine, Lighthall, Draper è äð.), íÿêîè îò êîèòî ïðåäëàãàò è àëòåðíàòèâíè ñòàòèñòè÷åñêè ðåøåíèÿ.

4) Äàííèòå ñà áèëè â åäèí òâúðäå ñóðîâ âèä (ïðåäèìíî ïîä ôîðìàòà íà òàáëèöè, ñêèöè è ñíèìêè íà ïîâðåäåíè óïëúòíèòåëíè ïðúñòåíè) è âúïðåêè ÷å ñà ñúáèðàíè â ïðîäúëæåíèå íà ãîäèíè, íèêîãà íå ñà áèëè ïîäëàãàíè íà ñåðèîçåí íàó÷íîîáîñíîâàí àíàëèç. Ñòàòèñòè÷åñêàòà èì îáðàáîòêà ñå å èç÷åðïâàëà ñ ïîñòðîÿâàíåòî íà âúïðîñíàòà äèàãðàìà íà ðàçñåéâàíå.

5) Ñëåä êàòî ðàêåòíèòå óñêîðèòåëè ñè ñâúðøàò ðàáîòàòà, ò.å. ïîìîãíàò íà ñîâàëêàòà äà ïðåîäîëåå ÷àñò îò çåìíîòî ïðèòåãëÿíå, òå ñå îòêà÷àò îò íåÿ êîíòðîëèðàíî è áèâàò ïðèâîäÿâàíè ñ ïàðàøóòè íà áåçîïàñíî ìÿñòî â îêåàíà. Ñëåäâà èçòåãëÿíå íà ñóøàòà, ðàçãëîáÿâàíå, ïðîâåðêà è àíàëèç íà ñúñòîÿíèåòî, ðåìîíò, ñãëîáÿâàíå è ïóñêàíå îòíîâî â óïîòðåáà. Èìåííî ïî âðåìå íà òåçè ïðîâåðêè ñà óñòàíîâåíè âúïðîñíèòå ïîâðåäè ïî óïëúòíèòåëèòå.

6) Ãîëåìèÿò ó÷åí íà XX â. è Íîáåëîâ ëàóðåàò çà ôèçèêà Ðè÷àðä Ôàéíìúí (Richard Feynman, 1918-1988) èãðàå êëþ÷îâà ðîëÿ â ïîñëåäâàëîòî ðàçñëåäâàíå íà èíöèäåíòà êàòî ÷ëåí íà êîìèñèÿòà.  ñâîÿòà êíèãà “Êàêâî òå å ãðèæà êàêâî ìèñëÿò äðóãèòå” (1988) òîé ïèøå, ÷å å áèë øîêèðàí, êîãàòî íÿêîè îòãîâîðíè ìåíèäæúðè íà NASA òâúðäåëè ñúâñåì íà ñåðèîçíî, ÷å ðèñêúò äà ñå ñëó÷è êàòàñòðîôà, êîÿòî äà ïðè÷èíè çàãóáàòà íà ñîâàëêàòà çàåäíî ñ åêèïàæ è òîâàð ñå îöåíÿâà íà ôàíòàñòè÷íèòå… 1 íà 100 000 ñëó÷àÿ!!!
Ïîäîáíè òâúðäåíèÿ íàèñòèíà çâó÷àò ñòðÿñêàùî, îñîáåíî êîãàòî èäâàò îò óñòàòà íà ìåíèäæúðè óïðàâëÿâàùè ïðîåêòè, â êîèòî çà çàëîæåíè ÷îâåøêè æèâîòè è ìèëèàðäè äîëàðè. Ïðîñòèòå ñìåòêè ïîêàçâàò, ÷å àêî òîâà å âÿðíî è ïðèåìåì, ÷å âñåêè äåí ñå èçñòðåëâà â îðáèòà ïî åäíà ñîâàëêà, òî òàêúâ èíöèäåíò áè ñå ñëó÷âàë ïðèáëèçèòåëíî âåäíúæ íà öåëè 274 ãîäèíè!  äåéñòâèòåëíîñò, ñïîðåä íåçàâèñèìè åêñïåðòè, ðèñêúò å íÿêúäå â ãðàíèöèòå 1-2 íà… 100! Íàòðóïàíèòå çàñåãà äàííè íå ïðîòèâîðå÷àò íà òàçè îöåíêà – êúì ìîìåíòà ñà îñúùåñòâåíè 128 ïîëåòà, îò êîèòî 2 ñ ôàòàëåí êðàé.
Êðèòè÷íîòî ñè îòíîøåíèå êúì ìåíèäæìúíòà íà NASA, Ôàéíìúí ïîêàçâà â ïðèëîæåíèå F êúì äîêëàäà îò ðàçñëåäâàíåòî, êîåòî çàâúðøâà ñ äóìèòå: “Çà äà áúäå óñïåøíà åäíà òåõíîëîãèÿ å íåîáõîäèìî ðåàëèçìúò äà äîìèíèðà íàä PR-a, çàùîòî Ïðèðîäàòà íå ìîæå äà áúäå çàáëóäåíà”.
Ñïîðåä íÿêîè èçòî÷íèöè, âèñøè ìåíèäæúðè îò ðúêîâîäñòâîòî íà NASA ñå îïèòâàò äà îòñòðàíÿò Ôàéíìúí îò êîìèñèÿòà, èçïîëçâàéêè ñâîèòå âðúçêè ñ âèñîêîïîñòàâåíè ïîëèòèöè è àòàêóâàéêè çäðàâîñëîâíîòî ìó ñúñòîÿíèå. Òîé å áèë åêñöåíòðè÷åí ÷îâåê, êîéòî íå ðîáóâà íà àâòîðèòåòè è êàòî åäèí èñòèíñêè ó÷åí å çíàåë êàêâà å öåíàòà íà èñòèíàòà. Óñåùàéêè, ÷å íàçíà÷åíèÿò çà ïðåäñåäàòåë íà êîìèñèÿòà áèâø äúðàâåí ñåêðåòàð Óéëÿì Ðîäæúðñ ñå îïèòâà äà íàñî÷âà ðàçñëåäâàíåòî â ïîñîêà íà çàìúãëÿâàíå íà èñòèíñêèòå ïðè÷èíè çà êàòàñòðîôàòà, Ôàéíìúí ïîëàãà ãîëåìè óñèëèÿ çà äà íå ñå êîìïðîìåòèðà ðàáîòàòà íà êîìèñèÿòà. Âúïðåêè ÷å å áîëåí îò ðÿäêà ôîðìà íà ðàê â íàïðåäíàëà ôàçà, òîé ïðèñúñòâà íà âñè÷êè çàñåäàíèÿ íà êîìèñèÿòà è ïúòóâà ìíîãî çà ëè÷íè ñðåùè ñ ó÷åíè è åêñïåðòè, çà äà ÷óå òåõíèòå ìíåíèÿ ïî ðàçëè÷íè ñïåöèôè÷íè ïðîáëåìè çàñåãíàòè â ðàçñëåäâàíåòî.

7) Êîãàòî ñòàâà ÿñíî, ÷å ìåòåîðîëîãè÷íàòà ïðîãíîçà å íåáëàãîïðèÿòíà, â íîùòà ïðåäè ñòàðòà ñå ïðîâåæäà òåæêà íÿêîëêî÷àñîâà òåëåêîíôåðåíöèÿ ìåæäó ìåíèäæúðèòå íà NASA è äîñòàâ÷èêà íà ðàêåòíèòå óñêîðèòåëè Morton Thiokol. Ïúðâîíà÷àëíî îò Morton Thiokol äàâàò íà NASA ïðåïîðúêà áàçèðàùà ñå íà ñòàíîâèùå íà èíæåíåðíèÿ åêèï, ñòàðòúò äà áúäå îòëîæåí äî ïîâèøàâàíå íà òåìïåðàòóðàòà íàä 53°F, êàòî â ñâîÿ ïîäêðåïà ïðåäîñòàâÿò âñè÷êè äàííè, ñ êîèòî ñå å ðàçïîëàãàëî äî ìîìåíòà. Ïðèòèñíàòè îò èçîñòàâàùèÿ ãðàôèê íà ïîëåòà, ìåíèäæúðèòå îò NASA íàðóøàâàò ñîáñòâåíèòå ñè ïðîöåäóðè çà âçåìàíå íà ðåøåíèå, îáÿâÿâàò èíæåíåðíèòå äàííè çà íåóáåäèòåëíè è íàñòîÿâàò ñ óëòèìàòèâåí òîí ïðåä ñâîÿ ïàðòíüîð äà ïðåðàçãëåäà ñòàíîâèùåòî ñè çà îòëàãàíå íà ñòàðòà.
Èçïðàâåí ìîæå áè ïðåä ðèñêà äà çàãóáè æèçíåíîâàæåí êëèåíò â ëèöåòî íà NASA, ãëàâíèÿò ìåíèäæúð íà Morton Thiokol èìà íåùî ïðåäâèä. Òîé ìîëè çà âðåìåííî ïðåêúñâàíå íà êîíôåðåíöèÿòà è ïðàâè çàêðèòî çàñåäàíèå ñúñ ñâîèòå ïîä÷èíåíè. Êàêâî òî÷íî ñå å ñëó÷èëî íà òîâà çàñåäàíèå åäâàëè ùå ñòàíå íÿêîãà èçâåñòíî, çàùîòî íå å äîêóìåíòèðàíî. Íî å èçâåñòåí ðåçóëòàòúò – ñòàíîâèùåòî íà èíæåíåðèòå çà îòëàãàíå íà ñòàðòà å èãíîðèðàíî. Ïðè èçñëóøâàíèÿòà íà ñâèäåòåëñêèòå ïîêàçàíèÿ ïî âðåìå íà ðàçñëåäâàíåòî, äîñòîÿíèå â ïóáè÷íîòî ïðîñòðàíñòâî ñòàâà åäíà ðåïëèêà, èçïóñíàòà âåðîÿòíî â ðàçãàðà íà ðàçãîðåùåíà äèñêóñèÿ. Òÿ å íà ãëàâíèÿ ìåíèäæúð íà Morton Thiokol êúì åäèí îò ñâîèòå èíæåíåðè: „Áîá, íèå òðÿáâà äà âçåìåì ìåíèäæúðñêî ðåøåíèå, çàòîâà ñè ñâàëè èíæåíåðíàòà øàïêà è íàëîæè ìåíèäæúðñêàòà”.
Ìèíóòè ïî-êúñíî, îò Morton Thiokol îòíîâî ñå âêëþ÷âàò â òåëåêîíôåðåíöèÿòà è óâåäîìÿâàò NASA ÷å ñà ïðåðàçãëåäàëè ñâîåòî ïúðâîíà÷àëíî ðåøåíèå, êàòî äàâàò ñúãëàñèåòî ñè çà ïðîâåæäàíå íà ñòàðòà ïëàíèðàí çà ñóòðèíòà íà 28.01.1986 ã. Îò NASA ñå ñúãëàñÿâàò íåçàáàâíî.

8) Ïðîáëåìèòå ñ âúïðîñíèòå Î-ïðúñòåíè ñà áèëè èçâåñòíè îùå îò ïúðâèòå ïîëåòè íà ñîâàëêèòå â íà÷àëîòî íà 80-òå, êîåòî å óñòàíîâåíî è ñ íàìåðåíèòå ïî âðåìå íà ðàçñëåäâàíåòî äîêëàäè ñ ðåçóëòàòè îò ñëåä-ëåòàòåëíèÿ êîíòðîë è ïðåïîðúêè çà ïðîìåíè â êîíñòðóêöèÿòà. Àíàëèçúò íà òåçè äîêóìåíòè ïîêàçâà åäíî ñåðèîçíî ïîäöåíÿâàíå íà ïðîáëåìà è åâåíòóàëíèòå ïîñëåäñòâèÿ îò íåãî. Âåðîÿòíî ïîðàäè òåçè ïðè÷èíè, íÿêîè îò ìåíèäæúðèòå ñå îïèòâàò äà ïîïðå÷àò íà ðàçñëåäâàùèòå, èçëèçàéêè ñ ïîçèöèÿòà, ÷å íå ñà çíàåëè çà ñúùåñòâóâàíåòî íà ïîäîáåí ïðîáëåì. Íåîôèöèàëíî ñå òâúðäè, ÷å å èìàëî îïèòè äîðè çà ïðèêðèâàíå è ìàíèïóëèðàíå íà äàííèòå, íî òúé êàòî äà ñå äîêàæå óìèñúë â äåéñòâèÿòà ïðè ïîäîáíà ñèòóàöèÿ å òðóäíî, â äîêëàäà îò ðàçñëåäâàíåòî îôèöèàëíî ñå ãîâîðè çà... ãðåøêè â àíàëèçà.
Ðîäæúð Áîéñæîëè, åäèí îò èíæåíåðèòå íà Morton Thiokol, êîéòî íååäíîêðàòíî å ïðåäóïðåæäàâàë çà ïîòåíöèàëíî îïàñíèòå ïîñëåäñòâèÿ îò òîçè ïðîáëåì, ðåøàâà äà ñúòðóäíè÷è íà ðàçñëåäâàíåòî è ðàçîáëè÷àâà ìåíèäæìúíòà. „Ðåçóëòàòúò…[îò çàãóáàòà íà õåðìåòè÷íîñò, áåë. otk] …áè ìîãúë äà áúäå êàòàñòðîôà ñúñ çàãóáà íà ÷îâåøêè æèâîò”, ïèøå Áîéñæîëè â çàêëþ÷åíèåòî íà ñâîÿ ïîñëåäåí äîêëàä äî âèöåïðåçèäåíòà íà Morton Thiokol îùå ïðåç þëè 1985 ã.
Ñëåä êðàÿ íà ðàçñëåäâàíåòî Áîéñæîëè ñå ÷óâñòâà ïðåíåáðåãâàí è èçîëèðàí â ðàáîòàòà ñè â Morton Thiokol è ñêîðî íàïóñêà êîìïàíèÿòà, ñÿêàø äà ïîòâúðäè èçâåñòíàòà ìàêñèìà, ÷å íèêîé íå å ïðîðîê â ñîáñòâåíàòà ñè ñòðàíà. Ñïîðåä íåãî, ñëó÷àÿò ×àëàíäæúð îòäàâíà å íàïóñíàë ïðåäåëèòå íà íàóêàòà è ñå å ïðåâúðíàë â åòè÷åí ïðîáëåì.

9) “Broken safety culture” – âæ. äîêëàäà Columbia Accident Investigation Board, vol. 1, p. 184-189

10) Àëáóìúò Rendez-vous (Ñðåùè) íà Jean Michel Jarre èçëèçà ïðåç 1986 ã.  ïîñëåäíàòà êîìïîçèöèÿ îçàãëàâåíà Last Rendez-vous (Ïîñëåäíà ñðåùà) íàðåä ñ ìîäåðíîòî åëåêòðîííî çâó÷åíå å âïëåòåí è íàòóðàëíèÿ çâóê íà åäèí ñàêñîôîí. Ëþáîïèòíà ïîäðîáíîñò å, ÷å òàçè ìåëîäèÿ å òðÿáâàëî äà áúäå èçñâèðåíà è çàïèñàíà â îòêðèòà îðáèòà îêîëî Çåìÿòà íà áîðäà íà ñîâàëêàòà ×àëàíäæúð îò àñòðîíàâòà Ðîíàëä Ìàêíåúð (êîéòî îñâåí ó÷åí-ôèçèê å áèë è òàëàíòëèâ ìóçèêàíò-ñàêñîôîíèñò), à ïî-êúñíî äà áúäå ìèêñèðàíà â ñòóäèîòî è äîáàâåíà â àëáóìà. Èìàëî å ïëàíîâå äîðè èçïúëíåíèåòî íà Ìàêíåúð äà áúäå ïóñíàòî íà îãðîìíà âèäåîñòåíà ïî âðåìå íà âå÷å ïëàíèðàíèÿ ïî ñëó÷àé 25-òà ãîäèøíèíà íà NASA êîíöåðò â Õþñòúí, ùàòà Òåêñàñ. Ñëó÷èëàòà ñå ñàìî äâà ìåñåöà ïî-ðàíî òðàãåäèÿ îñóåòÿâà ïúðâîíà÷àëíèÿ çàìèñúë è â ïîñëåäíàòà îò ñðåùèòå â àëáóìà òúæíî èìïðîâèçèðà ñàêñîôîíèñòúò Pierre Gossez, à ñàìàòà êîìïîçèöèÿ å ïðåèìåíóâàíà íà Ron’s Piece (Ïàð÷åòî íà Ðîí).
Íà êîñúì äà áúäå îòëîæåí, ãðàíäèîçíèÿò êîíöåðò â Õþñòúí âñå ïàê ñå ñúñòîÿâà è âëèçà â êíèãàòà íà Ãèíåñ ñ ðåêîðäíèòå òîãàâà 1.5 ìèëèîíà çðèòåëè. À íà ñöåíàòà, â “Ïàð÷åòî íà Ðîí” ñâèðè àìåðèêàíñêèÿò äæàç-ñàêñîôîíèñò Kirk Whalum.
« : 19/09/2009, 22:47 otk »

otk

  • Global Moderator
  • Sr. Member
  • *****
  • : 469
Äîïúëíèòåëíà ëèòåðàòóðà çà ëþáîçíàòåëíè

Rawlings., Pantula., Dickey – Applied Regression Analysis: A Research Tool
Schroeder, Sjoquist, Stephan – Understanding Regression Analysis: A Introductory Guide
Seber, Wild – Nonlinear Regression
Bates, Watts – Nonlinear Regression Analysis and Its Applications
Draper, Smith – Applied Regression Analysis
Ryan – Modern Engineering Statistics
Powers, Xie – Statistical Methods for Categorical Data Analysis
Hosmer, Lemeshow – Applied Logistic Regression
Montgomery, Runger – Applied Statistics and Probability for Engineers
Förster, Rönz – Methoden der Korrelations- und Regressionsanalyse
Ñúéêîâ , Òîäîðîâ  – Ñò òèñòè÷åñêîòî èçñëåäâ íå

Mathew – Wind Energy; Fundamentals, Resource Analysis and Economics
Manwel, McGowan, Rogers – Wind Energy Explained: Theory, Design And Application
Llombart, Watson, Fandos – Power Curve Characterization, Part I & II

Vaughan – The Challenger Launch Decision: Risky Technology, Culture, and Deviance at NASA
Holden – The Tragedy of the Space Shuttle Challenger
Feynman – What Do You Care What Other People Think
Dalal, Fowlkes, Hoadley – Risk Analysis of the Space Shuttle: Pre-Challenger Prediction of Failure, Journal of the American Statistical Association, Vol. 84, No. 408 (Dec., 1989)
Boisjoly, Curtis, Mellican – Roger Boisjoly and the Challenger Disaster: The ethical dimensions, Journal of Business Ethics, vol. 8, 1989
NASA – Report of the Presidential Commission on the Space Shuttle Challenger Accident, 1986
NASA – Columbia Accident Investigation Board, 2003
www.nasa.gov
www.onlineethics.org



OTK



08/19.09.2009 - íÿêî íåñúùåñòâåíè êîðåêöèè è äîïúëíåíèÿ
07/16.09.2009 - äîáàâåí ïðèìåð 2
06/17.02.2009 - äîâúðøåí ïðèìåð 1
05/30.01.2009 - äîâúðøåíà òåîðåò. ÷àñò è äîáàâåí ïðèìåð 1
04/23.12.2008 - çàïî÷íàòà ×àñò 2
03/11.04.2008 - êîðèãèðàí ñòàòèñòè÷åñêè èçâîä â ò.2 á), âñëåäñòâèå íà ñìåñåíè ÷èñëà îò äîâåðèòåëíèÿ è-ë íà beta1 è ñòîéíîñòòà íà t
02/11.04.2008 - êîðèãèðàíè ðàçìåíåíè òåðìèíè â ò.1.5 - çíà÷èìîñò íà êîåôèöèåíòèòå íà ìîäåëà
 
« : 19/09/2009, 18:52 otk »

otk

  • Global Moderator
  • Sr. Member
  • *****
  • : 469
È íàêðàÿ, ñëåä òîëêîâà ïèñàíå çà àíàëèç íà âðúçêè è çàâèñèìîñòè, íÿêîè ìîæå áè „èçòúðâàõà êðàÿ” è ñè çàäàâàò ñúùåñòâåíèÿ âúïðîñ: Àáå êàêâà âñúùíîñò âðúçêà èìà ðåãðåñèîííèÿ àíàëèç ñ „ÈÑÎ-òî”?

Ñèãóðåí ñúì, ÷å çà îíåçè îò âàñ, êîèòî ñà íà „òè” ñúñ ñòàíäàðòà, ñúìíåíèÿ îòíîñíî ñúùåñòâóâàíåòî íà ïîäîáíà âðúçêà íÿìà. Òå ñà óáåäåíè â òîâà! Äîðè â „ÈÑÎ-òî” íèêúäå äà íå ñå ñïîìåíàâà òåðìèíúò „ðåãðåñèÿ.
Åñòåñòâåíî å äà èìà è õîðà, êîèòî ñå çàòðóäíÿâàò äà íàïðàâÿò ïîäîáíà âðúçêà. Çà Katya íàïðèìåð, ìîèòå ïèñàíèÿ â òàçè òåìà ñà ïðåêàëåíî íàó÷íè, òåîðåòè÷íè è íà âñè÷êî îòãîðå, íå íà ïðàâèëíîòî ìÿñòî:
: Katya
ÎÒÊ -ìíîãî äîáúð òåîðåòèê ñè [...] íî ïóáëèêóâàé íàó÷íèòå ñè òúðñåíèÿ â ðàçäåë, ïîäõîäÿù çà òîâà

Íÿìà ëè íÿêîé óñëóæëèâ êîëåãà, íî çà ïî-ãîëÿìà òåæåñò îò íåéíàòà ãèëäèÿ íà êîíñóëòàíòèòå, êîéòî äà îáÿñíè (íàïúëíî áåçâúçìåçäíî) íà Katya (è äðóãè ñ ïîäîáíè çàòðóäíåíèÿ), êàêâà/êúäå å âðúçêàòà „ðåãðåñèîíåí àíàëèç–ISO9001” è çàùî otk å ïóáëèêóâàë òîâà ñè ïèñàíèå òî÷íî òóê: ôîðóì q-systems.uni.cc –> ðàçäåë „Ñèñòåìè çà óïðàâëåíèå” –> ïîäðàçäåë "Óïðàâëåíèå íà êà÷åñòâîòî" –> òåìà „Ïðàêòè÷åñêî ïðèëîæåíèå íà ñòàòèñòè÷åñêèòå ìåòîäè”?

Âåëáîíå, ùî ñè òðàåø? Ñèãóðåí ñúì, ÷å íÿìàø íóæäà îò æîêåð.

Anonimen1

  • Sr. Member
  • ****
  • : 287
×å èìà âðúçêà ìåæäó ISO-òî è Ðåãðåñèîííèÿ àíàëèç èìà - âðúçêà èìà è íå ñàìî ñ íåãî, àìè è ñ àíàëèçà íà ðèñêà (FMEA), è ñ Ïàðåòî àíàëèç è ñ îùå ìíîãî äðóãè ìåòîäè çà àíàëèç íà äàííè (íÿìà äà êàçâàì êîÿ å êëàóçàòà îò ISO 9001   - òúé êàòî velbon áåøå ïðèçîâàí äà ãî ñòîðè ;D).
Âúïðîñà ñïîðåä ìåí òóê å "Êúäå ñå êúñà âðúçêàòà?" - è åòî êàêâî ñè ìèñëÿ:
OTK - ÿâíî ÷îâåê íà íàóêàòà, êîéòî äîáðå ïîçíàâà òåîðåòè÷íèòå îñíîâè è ìåòîäèêè çà ïðèëîæåíèå â èçñëåäâàíå íà êîðåëàöèîííèòå âðúçêè ìåæäó ÿâëåíèÿòà, ïîëîæè äîñòà òðóä äà èçëîæè åäèí ïðèìåð çà ïðàêòè÷åñêî ïðèëîæåíèå íà ðåãðåñèîííèÿ àíàëèç ñ ïðèìåðà ñúñ ñîâàëêàòà. Ìíîãî ïîäðîáíî è ñ êàðòèíêè - Áðàâî! ... Ñàìî ÷å... êàêâî îò òîâà ?!

Êîëêî îò ò.í. "ãèëäèÿ" íà Katya ñè äàäîõà òðóä äà ãî ïðî÷åòàò? à êîëêî îò òÿõ ãî ïðî÷åòîõà 2 ïúòè çà äà ñå îïèòàò è äà ãî ðàçáåðàò? è íàêðàÿ êîëêî îò òÿõ èì ïðîðàáîòè âúîáðàæåíèåòî çà äà óñïåÿò äà âèäÿò âúçìîæíîñò äà èçïîëçâàò ìåòîäà â êîíñóëòàíòñêàòà ñè èëè óïðàâëåíñêà ïðàêòèêà ? (òîâà ñå îòíàñÿ è çà ãèëäèÿòà íà ÓÏÐ-òàòà ñúùî ;) )

Ñïîðåä OTK ðàçãëåäàíèÿ ïðèìåð å îò ÿñåí ïî-ÿñåí - âñè÷êî å èçÿñíåíî â ïîäðîáíîñòè ñ ïðè÷èíèòå ñ äàííèòå è ãðàôèêèòå è ò.í. è å ñâúðçàí ñ êà÷åñòâîòî - Äà! - áåçñïîðíî å âàæíî çà êà÷åñòâîòî íà ñîâàëêàòà. Êàêâà îáà÷å å ðåàëíîñòà: Îñòàíàëèòå ÷åòàò è ñå ÷óäÿò: êàêâè ñîâàëêè ?! êàêâè ïåò ëåâà!? - íèêîé êëèåíò íå ïðîèçâåæäà è íå èçñòðåëâà ñîâàëêè ?! - çà êàêâî íè å òîâà!?

Çàòîâà àç ïðåäëàãàì êîãàòî ñå ðàçãëåæäàò ïðèìåðíè ïðèëîæåíèÿ, òå äà ñà ñ íàñî÷åíîñò êúì ðåàëíèòå ïðîáëåìè èçèñêâàùè àíàëèç íà äàííè, êîèòî ñå ñðåùàò ïî ðîäíèòå ôèðìè - êîëêîòî è òðèâèàëíè îò íàó÷íà ãëåäíà òî÷êà äà ñà òå.

Çàòîâà, êîéòî èìà òàêúâ ïðîáëåì èëè êàçóñ - íåêà äà ãî ñïîäåëÿ òóê, à ÎÒÊ äà ïðåäëàãà ìåòîä çà ðåøàâàíåòî ìó èëè ðåøåíèå (ðàçáèðà ñå àêî èñêà äà ñå çàíèìàâà ñ òîâà).

Íåçíàì äàëè ñòàíà ÿñíî êàêâî èñêàõ äà ïðåäëîæà  - íî ùå ãî ðåçþìèðàì òàêà: Íåêà åäíîòî ïîçíàíèå ( òåîðèèòå è ìåòîäèòå íà ÎÒÊ) äà ñå îáåäèíè ñ äðóãîòî ïîçíàíèå (ïðîáëåìèòå â ãèëäèÿòà íà Katya è îùå êîéòî ãî èíòåðåñóâàò òåçè íåùà) - çà äà ñå ðåøàâàò êîíêðåòíè êàçóñè îò ñôåðàòà íà êà÷åñòâîòî. Ïî òîçè íà÷èí ùå èìà ìíîãî ïî-ñèëåí èíòåðåñ êúì ñòàòèñòè÷åñêèòå ìåòîäè, îòêîëêîòî àêî ñå ðàçãëåæäàò ïðèìåðè ñúñ ñîâàëêè.

Òîâà å ìîåòî ìíåíèå :).
Òàðàëåæúò å ïòèöà óïîðèòà... åäâà ñëåä êàòî ãî èçðèòàø - òîãàâà ïîëèòà!

velbon

  • Trusted Users
  • Hero Member
  • ****
  • : 505
    • .
otk ðåêúë:

Âåëáîíå, ùî ñè òðàåø? Ñèãóðåí ñúì, ÷å íÿìàø íóæäà îò æîêåð.
[/size]

Íå ìîæà ëè ïî-ñèòíî äà ãî íàïèøåø?!

Ìàòåðèàëèòå íà îòê-òî çà ñòàò-ìåòîäèòå ñè ãè ñâàëÿì ìåòîäè÷íî, ïðàâÿ ñè ãè â óúðä ôàéë÷åòà, äà ñà âèíàãè íà ðàçïîëîæåíèå è êàòî ñè ãè ÷åòà ñå êåôÿ.
Ïî ïîâîä íà ñòàò-à ðåäîâíî ïðàùàì âúâ ôîðóìà êëèåíòè, ñòóäåíòè, êóðñèñòè.
Ùîòî òîâà äåòî ñå òðóäè äà íàïðàâè îòê, èìà çàáåëåæèòåëíà ìåòîäè÷åñêà è ïðàêòè÷åñêà ñòîéíîñò!

Ñïîðåä ìåí, ïðîáëåìúò çà ñòðàõà îò Ñòàò-à èìà òðè ïðè÷èíè:
1. Ìúðçåë, ñòðàõ îò ôîðìóëèòå, ñú÷åòàí ñúñ çàíèæåíè èçèñêâàíèÿ íà ìåíèäæúðè è ñåðòèôèêàòîðè. Íàëè íå íè ãî èñêàò îäèòîðèòå ...
2. Îòíîñèòåëíî íèñêîòî îáðàçîâàòåëíî íèâî íà ò.íàð. êîíñóëòàíòñêà ãèëäèÿ, îñîáåíî â àêàäåìè÷åí, òåîðèòè÷åí è ìåòîäè÷åñêè àñïåêò.
3. Òðåòîòî å íàé-ïðîñòè÷êî - ÍÅÏÎÇÍÀÂÀÍÅ íà ñòàíäàðòèòå. ×åòåì îòãîðå-îòãîðå 9001, ùîòî ïî íåãî ùå íè èçïèòâàò è òîâà å! À ÷åñòè÷êî íå ÷åòåì äàæå è 9001, àìè ñàìî ïèùîâèòå, êîèòî ñìå äîêîïàëè îò íÿêúäå. À èìà åäíè "êîíñóëòàíòè", êîèòî íå ÷åòàò è ïèùîâèòå. Òÿõ ãè ÷åòå êîìïþòúðúò, à òå ïðåäèìíî ðèïëåéñâàò èìåíà íà ôèðìè ...

Áðàòÿ êîíñóëòàíòè (ñåñòðè êîíñóëòàíòêè), çàðåæåòå ãî ò`âà 9001.
Êëþ÷úò îò áàðàêàòà å â 9000, à êó÷åòî å çàðîâåíî â 9004.
È â ñòàðèÿ è â íîâèÿ 9000 ñòàò-à å ñèëíî ïðåïîðú÷àí êàòî îñíîâåí èíñòðóìåíò (ò.2.10). À â 9004 àíîíñè êúì âñè÷êè ïîäõîäÿùè ñòàò-ìåòîäè èìà è â 7.1, 7.3.1, 8.2.1, 8.5.3 è êúäåòî îùå ùåòå ...

À â ëþáèìèÿ âè 9001:2008, â ò.0.3 ïèøå "ISO 9004 ðàçãëåæäà óïðàâëåíèåòî íà êà÷åñòâîòî ïî-âñåîáõâàòíî â ñðàâíåíèå ñ ISO 9001".
Àìà êîé äà ÷åòå òî÷êà 0.3, ïî íåÿ íå èçïèòâàò ...
« : 22/09/2009, 08:48 velbon »

Anonimen1

  • Sr. Member
  • ****
  • : 287
....
À â ëþáèìèÿ âè 9001:2008, â ò.0.3 ïèøå "ISO 9004 ðàçãëåæäà óïðàâëåíèåòî íà êà÷åñòâîòî ïî-âñåîáõâàòíî â ñðàâíåíèå ñ ISO 9001".
Àìà êîé äà ÷åòå òî÷êà 0.3, ïî íåÿ íå èçïèòâàò ...

À îñâåí ISO 9004, Managing for the sustained success of an organization — A quality management approach, çà òåçè:

ISO 10001:2007, Quality management — Customer satisfaction — Guidelines for codes of conduct for organizations;
 ISO 10002:2004, Quality management — Customer satisfaction — Guidelines for complaints handling in
organizations;
 ISO 10003:2007, Quality management — Customer satisfaction — Guidelines for dispute resolution external to organizations;
 ISO 10005:2005, Quality management systems — Guidelines for quality plans;
 ISO 10006:2003, Quality management systems — Guidelines for quality management in projects;
 ISO 10007:2003, Quality management systems — Guidelines for configuration management;
 ISO 10012:2003, Measurement management systems — Requirements for measurement processes and measuring equipment;
 ISO/TR 10013:2001, Guidelines for quality management system documentation;
 ISO 10014:2006, Quality management — Guidelines for realizing financial and economic benefits;
 ISO 10015:1999, Quality management — Guidelines for training;
  ISO/TR 10017:2003, Guidance on statistical techniques for ISO 9001:2000;
  ISO 10019:2005, Guidelines for the selection of quality management system consultants and use of
their services;
  ISO 19011:2002, Guidelines for quality and/or environmental management systems auditing;
  IEC 60300-1:2003, Dependability management — Part 1: Dependability management systems;
  IEC 61160:2006, Design review;
  ISO/IEC 90003:2004, Software engineering — Guidelines for the application of ISO 9001:2000 to
computer software;
  Quality management principles 2), ISO, 2001;
 ISO 9000 — Selection and use 2), ISO, 2008;
 ISO 9001 for Small Businesses — What to do; Advice from ISO/TC 176 3), ISO, 2002 [22] ISO
Management Systems 4).


êàêâî äà êàæåì?!? êîëöèíà ñà ãè âèæäàëè èëè ÷óâàëè?! êîëêî îò òÿõ ñå âçåìàò ïîä âíèìàíèå êîãàòî ñå ïðîåêòèðàò è âíåäðÿâàò ñèñòåìè çà óïðàâëåíèå íà êà÷åñòâîòî?!

Òàðàëåæúò å ïòèöà óïîðèòà... åäâà ñëåä êàòî ãî èçðèòàø - òîãàâà ïîëèòà!

Marcii

  • Global Moderator
  • Hero Member
  • *****
  • : 686
    • .
Ïðåäè èçâåñòíî âðåìå ÷åòîõ åäíà ñòàòèÿ â èçäàíèå íà ñâèùîâñêàòà ñòîïàíñêà àêàäåìèÿ. Ñòàâàøå äóìà çà èçñëåäâàíå çà èçïîëçâàíåòî íà ñòàòèñòè÷åñêèòå ìåòîäè çà êîíòðîë íà êà÷åñòâîòî â áúëãàðñêàòà èíäóñòðèÿ. Òàì äîêîëêîòî ñè ñïîìíÿì èìàøå ðàçíè ñìåøíè èçâîäè, êàòî  íàïðèìåð, ÷å âèñøèÿ äúðæàâåí åøàëîí òðÿáâàëî äà íàáëåãíå íà âíåäðÿâàíåòî íà ñòàòèñòè÷åñêèòå ìåòîäè â êîíòðîëà íà êà÷åñòâîòî. Èìàøå è êîíñòàòàöèè: ïîíå 40 ïðîöåíòà îò ôèðìèòå â ìàøèíîñòðîèòåëíèÿ áðàíø ïðèëàãàò ñòàòèñòè÷åñêè ìåòîäè â êîíòðîëà íà êà÷åñòâîòî è òåõíîëîãè÷íèòå ïðîöåñè. Íà ìåí òàçè öèôðà 40 ìè ñå âèäÿ ìíîîîãî ðàçäóòà, íî òàêîâà áåøå èçñëåäâàíåòî...

Äîêîëêî îáà÷å êîíñóëòàíòèòå ñà äëúæíè äà ðàçðàáîòâàò äîêóìåíòàöèÿ ñ ïðèëàãàíå íà ñòàòèñòè÷åñêè ìåòîäè - ïðè óñëîâèå, ÷å íÿìà òàêîâà æåëàíèå îò ñàìèÿ êëèåíò? Êîëêî îò ôèðìèòå íàåìàò  êîíñóëòàíò äà ãè êîíñóëòèðà çà  äîáðè ïðàêòèêè è êîëêî ñà íàåòè çà ïîëó÷àâàíå íà òàêà íåîáõîäèìèÿ ñåðòèôèêàò? Êîëêî îäèòîðà ïðè îäèò ñà ïîñòàâèëè âúïðîñ çà èçïîëçâàíå íà ñòàòèñòè÷åñêè ìåòîäè è ñà íàïèñàëè íåñúîòâåòñòâèå - velbon êàçâà ÷å çàùîòî ñà "çàíèæåíè èçèñêâàíèÿ íà ñåðòèôèêàòîðèòå", íî íå êàçâà çàùî...
 
Ïðàâèõ îïèò â åäíà ôèðìà, êîÿòî èìàøå âíåäðåíà  ERP ñèñòåìà äà èì äîêàæà, ÷å àêî ïðèëîæàò ìåòîäè íà ñòàòèñòèêàòà ïðè ðàçãëåæäàíå íà íàòðóïàíèòå  ðåêëàìàöèè îò ïðåäõîäíàòà ãîäèíà, ùå îòêðèÿò ðåäèöà çàêîíîìåðíîñòè, êîèòî ìîãàò äà èïîëçâàò... Íàêðàÿ ñàìà èì íàïðàâèõ íÿêîëêî äèàãðàìè íà Ïàðåòî çà äà îíàãëåäÿ ñìèñúëà îò öÿëàòà ðàáîòà. Íî óôè, íå ñå âïå÷àòëèõà. "Èçëèøíî áèëî, ïúê è íÿìàëî êîé äà ñå çàíèìàâà ñ òîâà."

Âñè÷êî ùå ñè äîéäå ñ âðåìåòî è ñ ìèñëåíåòî - îáñúæäàõìå ãî âåäíúæ ñúñ Ñàí Àíòîíèî è ñòèãíàõìå äî èçâîä:  êîãà ùå ñå ñëó÷è - ñëåä 80 äî 100 ãîäèíè.

À äîòîãàâà òàêèâà êàòî otk  ùå ðàáîòÿò èëè â -, èëè çà -  ðàçíè äðóãè  äúðæàâè, êúäåòî òåçè íåùà íå ñå ñ÷èòàò çà èçëèøíè.

otk

  • Global Moderator
  • Sr. Member
  • *****
  • : 469
Òàêà, íåêà ñè ïðèïîìíèì è åäíîâðåìåííî ñ òîâà îáîáùèì êàê áåøå äåìîíñòðèðàíî ïðàêòè÷åñêîòî ïðèëîæåíèå íà ðåãðåñèîííèÿ àíàëèç â íàñòîÿùàòà òåìà:
– â ïðèìåðà çà ÷èñòîòàòà íà ïðîèçâåæäàíèÿ êèñëîðîä – êàòî èíñòðóìåíò çà àíàëèç è îïòèìèçàöèÿ íà ïðîöåñà íà êîíòðîë íà ïðîäóêòà;
– â ïðèìåðà çà âÿòúðíèòå ãåíåðàòîðè – êàòî èíñòðóìåíò â ïðîöåñà íà ïîòâúðæäàâàíå (âàëèäèðàíå) íà ïðîäóêòà ïðè ôóíêöèîíèðàíåòî ìó â åäíî êîíêðåòíî ìåñòîïîëîæåíèå;
– â ïðèìåðà çà ñîâàëêàòà – êàòî èíñòðóìåíò çà îöåíêà íà ðèñêà è ïîäïîìàãàíå ïðîöåñà íà âçåìàíå íà ðåøåíèå.

Äîêîëêîòî óñïÿõ äà ðàçáåðà îò îñêúäíèòå îòçèâè, îòíîñíî ïúðâèòå äâà ïðèìåðà íÿìà ïðîáëåì ñ ðàçáèðàíåòî, íî ïðèìåðúò çà ëîãèñòè÷íàòà ðåãðåñèÿ âåðîÿòíî å „ïðèñåäíàë” íà íÿêîè, âúïðåêè óñèëèÿòà ìè äà îïðîñòÿ ìàêñèìàëíî èçëîæåíèåòî è äà ñâåäà òåîðèÿòà è ìàòåìàòè÷åñêèÿ àïàðàò äî íèâî îêîëî åêçåñòåíöèàëíèÿ ìèíèìóì. Íàèñòèíà òîçè ïðèìåð å ïî-òðóäåí çà ðàçáèðàíå ïîðàäè ðåä ïðè÷èíè: èçïîëçâà îòíîñèòåëíî ïî-ñëîæåí ìàòåìàòè÷åñêè àïàðàò; ëîãèñòè÷íèòå ðåãðåñèîííè ìîäåëè íå ñà òîëêîâà èíòóèòèâíè; çàñÿãàò ñå ìíîãîîáðàçèå îò ïðîáëåìè, ñ êîèòî ìîæå äà ñå ñáëúñêà åäíà îðãàíèçàöèÿ è â êðàéíà ñìåòêà, êàòî ÷å ëè çàäàâà ïîâå÷å âúïðîñè, îòêîëêîòî äà äàâà ãîòîâè îòãîâîðè. Íî... òî÷íî â òîâà å íåãîâàòà ñèëà.

ÏÐÀÂÈËÍÎÒÎ ÐÀÇÁÈÐÀÍÅ íà ñëó÷àÿ „×àëúíäæúð” èçèñêâà ñåðèîçåí ïîäõîä. Íå ñàìî îò ìàòåìàòè÷åñêà ãëåäíà òî÷êà. Çàòîâà èçðè÷íî ïðåäóïðåäèõ, ÷å ïðèìåðúò íå å ñàìî ñòàòèñòèêà è íå ñëó÷àéíî íàïèñàõ öÿëà ñòðàíèöà ïîÿñíÿâàùè áåëåæêè. Çàòîâà çàâúðøèõ èçëîæåíèåòî ñ íÿêîëêî òâúðäå ðàçëè÷íè ãëåäíè òî÷êè îòíîñíî ïðè÷èíèòå çà êàòàñòðîôàòà, à íàêðàÿ äàäîõ è ñïèñúê ñ èçòî÷íèöè è äîïúëíèòåëíà ëèòåðàòóðà.

Òîçè ïðèìåð ÍßÌÀ ÊÀÊ ÄÀ ÁÚÄÅ ÐÀÇÁÐÀÍ â íåãîâàòà öÿëîñò, àêî:
1) äåôèöèòúò íà ïîçíàíèÿ â îïðåäåëåíà îáëàñò ñå îïðàâäàâà ñ ïðåêàëåíà „òåîðåòè÷íîñò”, „íàó÷íîñò” è ëèïñà íà, öèòèðàì – „íàñî÷åíîñò êúì ðåàëíèòå ïðîáëåìè èçèñêâàùè àíàëèç íà äàííè, êîèòî ñå ñðåùàò ïî ðîäíèòå ôèðìè”.
2) ñå èçõîæäà åäèíñòâåíî îò òÿñíîòî ðàçáèðàíå íà òåðìèíà êà÷åñòâî, êàòî êà÷åñòâî íà ïðîäóêòà, öèòèðàì – „...áåçñïîðíî å âàæíî çà êà÷åñòâîòî íà ñîâàëêàòà”, èëè „... íèêîé êëèåíò íå ïðîèçâåæäà è íå èçñòðåëâà ñîâàëêè”.

 òîçè ïðèìåð íå ñòàâà äóìà ñàìî çà êà÷åñòâîòî íà ïðîäóêòà, à çà ìíîãî ïîâå÷å – çà êà÷åñòâîòî íà îðãàíèçàöèÿòà êàòî öÿëî: êà÷åñòâî íà âðúçêèòå è âçàèìîîòíîøåíèÿòà (âúòðå è íàâúí); êà÷åñòâî íà èíôîðìàöèÿòà è êîìóíèêàöèèòå; êà÷åñòâî íà ïðîöåäóðè è äèñöèïëèíà çà òÿõíîòî ñïàçâàíå (íàïðèìåð çà îöåíêà íà ðèñêà, ïîäèçïúëíèòåëè, óïðàâëåíèå íà èçìåíåíèÿòà, âçåìàíå íà ðåøåíèå, îáó÷åíèå); êà÷åñòâî íà ïîñòàâåíèòå öåëè è ñúâñåì íå íà ïîñëåäíî ìÿñòî – êà÷åñòâî íà ÷îâåøêèÿ ðåñóðñ (âêëþ÷èòåëíî è â åòè÷íî èçìåðåíèå).

Íå ìè å èçâåñòíî ñëó÷àÿò ñ „×àëàíäæúð” äà ñå èçó÷àâà â íÿêîé áúëãàðñêè óíèâåðñèòåò (êîåòî àêî å âÿðíî, ëè÷íî çà ìåí å ñåðèîçåí ïðîïóñê), íî å ñèãóðíî, ÷å â òîçè ñè âèä çà ïðúâ ïúò ñå ïîÿâÿâà â áúëãàðñêîòî èíòåðíåò ïðîñòðàíñòâî. Òî÷íî íåãîâàòà îáðàçîâàòåëíà ñòîéíîñò íàòåæà â ðåøåíèåòî ìè äà áúäå âêëþ÷åí â òàçè òåìà, êàòî åäíà áëåñòÿùà èëþñòðàöèÿ çà ïîëçèòå è ïðîáëåìèòå ïðè ïðèëàãàíåòî íà ñòàòèñòè÷åñêèòå ìåòîäè. Äà-äà, ïðàâèëíî ïðî÷åòîõòå! È çà ïðîáëåìè ñòàâà âúïðîñ â òîçè ïðèìåð! Íàäÿâàì ñå, íÿêîè îò âàñ äà ñà óñåòèëè òîâà. Çàùîòî êàêòî îáèêíîâåíî, ìåäàëúò èìà è îáðàòíà ñòðàíà – ìàêàð åôåêòèâíîñòòà íà ñòàòèñòè÷åñêèòå ìåòîäè äà å èçâåñòíà è äîêàçàíà, òå âñå ïàê íå ñà ïàíàöåÿ.

Åäíî ïðåäóïðåæäåíèå!
Íå ïðèåìàéòå ïèñàíèÿòà íà ÎÒÊ â òàçè òåìà çà íàó÷åí òðóä, çàùîòî íå îòãîâàðÿò íà êðèòåðèèòå çà òîâà. Àâòîðúò íå å ó÷åí, à îáèêíîâåí èíæåíåð. Âúçìîæíî å â èçëîæåíèåòî äà ñúì äîïóñíàë è ãðåøêè, ìàêàð äà ñå ñòàðàÿ. Íî íàëè ñè íÿìàì ðåäàêòîð...
 òîçè àñïåêò, íå îáðåìåíÿâàéòå ïèñàíîòî îò ÎÒÊ è ñ ïðåêàëåíî ãîëåìè î÷àêâàíèÿ. Òî íÿìà çà öåë ïðèäîáèâàíå íà çàäúëáî÷åíè ïîçíàíèÿ â ñòàòèñòè÷åñêèòå ìåòîäè, îùå ïî-ìàëêî çà ðàçðåøàâàíå íà, öèòèðàì – „ïðîáëåìèòå â ãèëäèÿòà íà Katya”. Öåëòà å çíà÷èòåëíî ïî-ñêðîìíà: äà ïðîâîêèðà èíòåðåñ çà ïî-çàäúëáî÷åíî èçó÷àâàíå ñúùíîñòòà íà ñòàòèñòè÷åñêèòå ìåòîäè è äà ïîäñêàæå íÿêîè ïîëçè è ïðîáëåìè ïðè ïðàêòè÷åñêîòî èì ïðèëàãàíå â ñôåðàòà íà óïðàâëåíèå íà êà÷åñòâîòî.
« : 08/10/2009, 23:19 otk »

otk

  • Global Moderator
  • Sr. Member
  • *****
  • : 469
Çà òåçè îò âàñ, íà êîèòî òåðìèíúò „ñîâàëêà” çâó÷è ñëîæíî è ïðåêàëåíî „êîñìè÷åñêè”, íåêà âìåñòî çà òîçè ëåòàòåëåí àïàðàò, ñè ìèñëÿò çà êàêúâòî è äà å äðóã ïðîäóêò (íàïðèìåð äîìàøåí ìèêñåð) èëè ïðîöåñ. Òîâà íÿìà äà ïðîìåíè êîé çíàå êîëêî íåùàòà, çàùîòî ÌÅÒÎÄÚÒ îñòàâà ñúùèÿ. Àêî íåíàâèæäàòå ñîâàëêè, ðàêåòè, ñàìîëåòè, âåðòîëåòè, äèðèæàáëè, õâúð÷èëà è êàêâèòî è äà áèëî äðóãè ëåòÿùè òâîðåíèÿ ïëîä íà ÷îâåøêèÿ óì, èëè ïðîñòî ñå ñòðàõóâàòå äà ëåòèòå, ùå äàì îùå äâà „ïî-çåìíè” êàçóñà çà ïðàêòè÷åñêî ïðèëîæåíèå íà ëîãèñòè÷íàòà ðåãðåñèÿ. Íî... ñàìî óñëîâèÿòà ðàçáèðà ñå. Ðåøåíèÿòà ùå ñè íàìåðèòå ñàìè. ;)

Òðåòè ïðèìåð
Ñîôòóåðíà êîìïàíèÿ ñ ïåðñîíàë ïðåäèìíî îò ïðîãðàìèñòè. Ñïå÷åëåíè ñà íîâè ïðîåêòè, êîèòî òåïúðâà ïðåäñòîè äà áúäàò îáåçïå÷åíè ñ íåîáõîäèìèÿ ÷îâåøêè ðåñóðñ.  óñëîâèÿòà íà æåñòîêà êîíêóðåíöèÿ, ìàðæîâåòå íà ïå÷àëáà ñà ñâåäåíè äî íèâà áëèçêè äî ãðàíèöàòà íà çäðàâîñëîâíèÿ ìèíèìóì. Çàòîâà ìåíèäæúð òúðñè âúçìîæíîñòè çà íàìàëÿâàíå íà ðàçõîäèòå â îðãàíèçàöèÿòà. Ïðåäâèä åñòåñòâîòî íà ðàáîòà, åäíî îò ïåðàòà â ÷åëíàòà ðåäèöà å ÔÐÇ. Äèðåêòíîòî íàìàëÿâàíå íà çàïëàòèòå îáà÷å å åäíà òâúðäå íåïîïóëÿðíà ìÿðêà, êîÿòî ìîæå äà äîâåäå äî íåêîíòðîëèðóåìî òåêó÷åñòâî è ñúîòâåòíî äà êîìïðîìåòèðà âå÷å çàïî÷íàòèòå ïðîåêòè.

Ìåíèäæúðúò âèæäà âúçìîæíîñòè â ïðîìÿíà íà ïîëèòèêàòà ïî íàåìàíå íà ÷îâåøêè ðåñóðñ, ñúãëàñíî êîÿòî âàæåí êðèòåðèé ïðè ïðèâëè÷àíåòî íà ïðîãðàìèñòè äîñåãà å áèëî íàëè÷èåòî íà ãîëÿì ïðîôåñèîíàëåí îïèò. Íî ðåçóëòàòèòå îò äðóãî èçñëåäâàíå ïîêàçâàò, ÷å â îáùèÿ ñëó÷àé òîâà ñòðóâà ïîâå÷å, è òî äîñòà ïîâå÷å.

Ñúùåñòâóâà ëè âðúçêà ìåæäó ïðîäúëæèòåëíîñòòà íà ïðîôåñèîíàëíèÿ îïèò íà ñëóæèòåëÿ è íåãîâàòà ñïîñîáíîñò çà ïðîãðàìèðàíå íà îïðåäåëåí âèä ñîôòóåð?
Äàëè õîðà ñ ïî-ìàëúê îïèò íå áèõà ñå ñïðàâèëè ñúñ ñúùèÿ óñïåõ ïðè èçïúëíåíèåòî íà çàäà÷èòå è ñúîòâåòíî äà ñòðóâàò ïî-ìàëêî íà êîìïàíèÿòà?
Ìåíèäæúðúò ñìÿòà, ÷å êðèòåðèÿò „ïðîôåñèîíàëåí îïèò” íå ìîæå äà áúäå èçêëþ÷åí ïðè ïîäáîðà íà êàäðè, çàùîòî ùå ñå ïîÿâè íåîáõîäèìîñò îò äîïúëíèòåëåí ðåñóðñ çà îáó÷åíèå, êîåòî êîìïàíèÿòà íå ìîæå äà ñè ïîçâîëè íà òîçè åòàï. Íî âåðîÿòíî òîçè êðèòåðèé ìîæå äà áúäå çàíèæåí. Ñ êîëêî áè ìîãëî äà ñå íàìàëè èçèñêâàíåòî çà îïèò, òàêà ÷å ðèñêúò îò íåñïðàâÿíå ñúñ çàäà÷èòå äà îñòàíå â ïðèåìëèâè ãðàíèöè?

Íà òåçè è äðóãè âúïðîñè òðÿáâà äà îòãîâîðè ñëåäíèÿò åêñïåðèìåíò: íà ãðóïà îò 25 ïðîãðàìèñòè ñ ðàçëè÷åí ïðîôåñèîíàëåí îïèò (â ìåñåöè) å ïîñòàâåíà çàäà÷à ñ òèïè÷íà çà ôèðìàòà òðóäíîñò, êîÿòî òðÿáâà äà áúäå ðåøåíà çà îïðåäåëåí ïåðèîä îò âðåìå.

Ðåçóëòàòèòå ñà äàäåíè â äîëíàòà òàáëèöà:




×åòâúðòè ïðèìåð
Ìàðêåòèíãîâî ïðîó÷âàíå. Åäíà îò öåëèòå å äà ñå óñòàíîâè ñúùåñòâóâà ëè âðúçêà ìåæäó ïðåäïî÷èòàíèåòî êúì îïðåäåëåí ïðîäóêò è âúçðàñòòà íà ïîòðåáèòåëèòå. Ìîëÿ, íå ñè ìèñëåòå çà ñîâàëêè, à íàïðèìåð çà... âàôëè!

Ìîãàò äà ñå ïîñòàâÿò ñëåäíèòå âúïðîñè:
Êàêâà å âåðîÿòíîñòòà, ïðîäóêòúò äà ñå õàðåñâà ñúîòâåòíî îò 15, 30 è 50-ãîäèøíèòå ïîòðåáèòåëè?
Ïðè êàêâà âúçðàñò íà ïîòðåáèòåëèòå âåðîÿòíîñòòà å 50%? À 80%?
Êàêúâ å øàíñúò ïðîäóêòúò äà ñå õàðåñâà ïîâå÷å îò 15-ãîäèøíèòå, ñïðÿìî ïîòðåáèòåëèòå íà 50? Èëè çà òîçè ïðîäóêò å âàëèäíà ñèòóàöèÿòà îò ïîçíàòàòà íè ðåêëàìà, êúäåòî âúçðàñòîâèòå ðàçëèêè íå ñà çíà÷èì ôàêòîð çà âêóñîâèòå ïðåäïî÷èòàíèÿ?

: Ðåêëàìà
– Ïðîùàâàéòå, åäíè âàôëè äà ñòå âèæäàëè òóêà? – ïëàõî ïèòà òèíåéäæúð çà çàáðàâåíîòî ñè â àâòîáóñà ñëàäêî èçêóøåíèå.
– Íå ñå âêàðâàé â íåê’âè ôèëìè áðàòëå... – çàñåãíàò îòâðúùà äÿäî, êàòî äèñêðåòíî èçòóïâà îñòàòúöèòå òðîõè îò ñêóòà ñè.
– Îáúðêàë ñè ðåéñà ïè÷! – óñìèõíàòî îòãîâàðÿ áàáà, åäâà óñïÿâàéêè äà ñìà÷êà â äëàíòà ñè èçäàéíè÷åñêàòà îïàêîâêà.

Ðåçóëòàòèòå îò àíêåòàòà, îòíàñÿùè ñå äî âúçðàñòòà  ñà äàäåíè â ñëåäâàùàòà òàáëèöà:



Ñ ïîñëåäíèòå äâà ïðèìåðà ðàçøèðèõìå ïîëåòî íà ïðèëîæåíèå íà ðåãðåñèîííèÿ àíàëèç, â ÷àñòíîñò íà ëîãèñòè÷íàòà ðåãðåñèÿ ñ îùå äâå îáëàñòè – óïðàâëåíèå íà ÷îâåøêèòå ðåñóðñè è ìàðêåòèíã.
« : 12/10/2009, 14:52 otk »

otk

  • Global Moderator
  • Sr. Member
  • *****
  • : 469
Îòíîñíî âðúçêàòà ñ „ÈÑÎ-òî”, ðàäâàì ñå, ÷å âñå ïàê áåøå ñïîìåíàò äîêëàäà íà Ìåæäóíàðîäíàòà îðãàíèçàöèÿ ïî ñòàíäàðòèçàöèÿ ISO/TR 10017 “Óêàçàíèÿ çà ñòàòèñòè÷åñêè òåõíèêè çà ISO 9001”.  íåãî îñâåí êðàòêî îïèñàíèå íà íÿêîè ïðèëîæèìè ñòàòèñòè÷åñêè ìåòîäè (íåäîñòàòú÷íî çà òÿõíîòî óñâîÿâàíå), å ïîìåñòåíà è åäíà òàáëè÷êà, êîÿòî èäåíòèôèöèðà ïîòðåáíîñòèòå îò ïðèëàãàíå íà îïðåäåëåí(è) ìåòîä(è) âúâ âñÿêà åäíà òî÷êà îò ISO 9001. Òàì ìîæå äà ñå âèäè, ÷å ðåãðåñèîííèÿò àíàëèç áè ìîãúë äà íàìåðè ïðèëîæåíèå â 7.3.3, 7.3.5, 7.3.6, 7.3.7, 7.4.1, 7.5.1, 7.5.2, 7.5.5, 7.6, 8.2.4, 8.4, 8.5.1, 8.5.2, 8.5.3. Âñúùíîñò, òî÷êèòå ìîãàò äà áúäàò è ïîâå÷å, íî êàêòî îòáåëÿçâàò àâòîðèòå íà ISO/TR 10017, òîçè òåõíè÷åñêè äîêëàä íÿìà ïðåòåíöèèòå çà èç÷åðïàòåëíîñò.